[ 122 ] انسان فاقد حركت و نمو يعنى زندگى بود ، تا زمانى كه روح در او دميده شد . همچنين از علم و هدايت بىنصيب بود تا آن گاه كه خدا او را زندگى و قدرت داد . أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ - آيا آن كس كه مرده بود و ما زنده‌اش ساختيم و نورى فراراهش داشتيم تا بدان در ميان مردم راه خود بيابد . » خداوند قلب بشر را به عقل و وحى زنده نمود و آدمى بدين وسيله توانست سود و زيان خود بشناسد و دريابد كه چه كسى او را سود مىرساند و چه كسى زيان . و چگونه با مردم زيست كند و با آنها رابطه برقرار نمايد . البته كسانى هستند كه از اين زندگى بهره‌مند نمىشوند و هم چنان در تاريكيها باقى مىمانند و راه بيرون شدن را نمىيابند . كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها - همانند كسى است كه به تاريكيها گرفتار است و راه بيرون شدن را نمىداند . » / 183 اما چيزى كه سبب مىشود كه برخى از مردم تاريكى را بر روشنايى برترى دهند همانا عادات آنهاست ، عادت به يك نوع راه و رسم كه همواره از آن پيروى مىكند و لو آنكه زشت و ناهنجار باشد . كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ - اعمال كافران ، در نظرشان اين چنين آراسته گرديده است . »