رسيد معاويه با سپاه عظيمى به سوى آنها مىآيد ، از فرات عبور كرده و به سمت شرق به سوى امام عليه السّلام حركت كردند تا مبادا در محاصره دشمن قرار گيرند ، در حالى كه هنوز آمادگى كامل براى نبرد با سپاه شام حاصل نبود . هنگامى كه اين خبر به امام عليه السّلام رسيد كار آنها را پسنديد و با پيوستن تمام سپاهيان به يكديگر به سوى دشمن حركت كردند .
قابل توجه اين كه واژهء « ملطاط » از ماده « ملط » يا از ماده « لطّ » بوده باشد ، در اينجا به معنى ساحل فرات است ، آرى امام عليه السّلام مسير راه را به آنها نشان داد كه از ساحل فرات پيش بروند ، چون شام در طرف شمال بود و فرات نيز از شمال به جنوب مىآمد ، به اين وسيله هم از نظر آب و نياز به سايهء درختان لشكريان به زحمت نمىافتادند ، و هم راه را گم نمىكردند ، و هم پيدا كردن آنها براى گروهى كه از عقب مىآمدند مشكل نبود ، و به اين ترتيب پيمودن ، اين راه چندين فايده داشت .
تبعير به « نطفه » از آب فرات به گفتهء سيّد رضى - رحمة اللّه عليه - از تعبيرات عجيب و شگفتانگيز است ، اين واژه طبق گفتهء جمعى از ارباب لغت به معنى آب صاف است و به گفتهء بعضى به معنى آب جارى است ، و در هر حال مىتواند اشاره به گوارا بودن آب فرات و خالى از املاح بودن آن باشد ، هر چند ظاهر آن كمى كدر است اما چند ساعتى كه در گوشهاى بماند كاملا شفّاف و گوارا مىشود .
در اينجا سيّد رضى - رحمة اللّه عليه - سخنى دارد كه ناظر به بحثهاى بالا است ، مىگويد :
« يعنى - عليه السّلام - بالملطاط ها هنا - السّمت الذى أمرهم بلزومه ، و هو شاطىء الفرات ، و يقال ذلك أيضا الشاطىء البحر ، و أصله ما استوى من الأرض ، و يعنى بالنطفة ماء الفرات ، و هو من غريب العبارات و عجيبها : منظور امام عليه السّلام از « ملطاط » آن سمتى است كه امام دستور داد از آن جدا نشوند و آن ساحل فرات بود و به ساحل دريا نيز ملطاط گفته مىشود و در اصل به معنى زمين صاف است ، و منظور امام از نطفه در اينجا آب فرات است و اين از تعبيرات جالب و شگفتانگيز است . »
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحه 541
پدیدآورندگان: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص۵۴۱