بخش دوّم
فان اقل يقولوا : حرص على الملك ، و ان اسكت يقولوا : جزع من الموت ! هيهات بعد اللّتيّا و الّتى ! و اللّه لابن ابى طالب آنس بالموت من الطّفل بثدى امّه ، بل اندمجت على مكنون علم لو بحت به لاضطربتم اضطراب الارشية فى الطّوىّ البعيدة .
ترجمه
اگر ( در بارهء خلافت و شايستگيهايم و وضعيّت پيامبر در اين زمينه نسبت به من ) سخن بگويم مىگويند : او نسبت به حكومت بر مردم حريص است ! و اگر سكوت كنم مىگويند :
از مرگ مىترسد ! عجيب است بعد از آن همه حوادث گوناگون ( آن همه رشادتهايى كه در غزوات اسلامى از من ديده يا شنيدهاند چگونه ممكن است مرا به ترس از مرگ نسبت دهند ) به خدا سوگند انس و علاقهء فرزند ابو طالب به مرگ و شهادت از علاقهء طفل شيرخوار به پستان مادرش بيشتر است ! ( من اگر سكوت مىكنم ) به خاطر آن است كه اسرارى در درون دارم كه اگر آنها را اظهار كنم شما همچون طنابها در چاههاى عميق به لرزه در مىآييد !
شرح و تفسير
با اين بهانهجويان چه بايد كرد ؟ !
امام ( ع ) در بخش دوّم اين خطبه اشاره به بهانهجوييها و ايرادهاى ضدّ و نقيض ناآگاهان و حسودان مىكند و مىگويد : هر موضعى كه من در برابر امر خلافت