بخش اوّل
ايّها النّاس شقّوا امواج الفتن بسفن النّجاة ، و عرّجوا عن طريق المنافرة ، وضعوا تيجان المفاخرة . افلح من نهض بجناح ، او استسلم فاراح . هذا ماء آجن ، و لقمة يغصّ بها آكلها . و مجتنى الثّمرة لغير وقت ايناعها كالزّارع به غير ارضه .
ترجمه
اى مردم ! امواج فتنهها را با كشتيهاى نجات بشكافيد و از راه اختلاف و پراكندگى و دشمنى كنار آييد و تاجهاى تفاخر و برترى جويى را از سر بنهيد ! آن كس كه با داشتن بال و پر ( يار و ياور ) قيام كند يا در صورت نداشتن نيروى كافى ، راه مسالمت پيش گيرد و راحت شود رستگار شده است . اين ( زمامدارى بر مردم ) آبى متعفّن و لقمهاى گلوگير است ( و اگر فرمان الهى نباشد تن به آن در نمىدهم ) ! ( اين را نيز بدانيد ) كسى كه ميوه را پيش از رسيدن بچيند همانند كسى است كه بذر را در زمين نامناسب ، همچون كوير و شوره زار بپاشد ( كه سرمايه و نيروى خود را تلف كرده و نتيجهاى عايد وى نمىشود ! )
شرح و تفسير
مراقب فتنهانگيزان باشيد !
شارح معروف « ابن ميثم » در آغاز اين خطبه مىگويد : سبب اين كلام « امير مؤمنان على » ( ع ) آن است كه چون در « سقيفهء بنى ساعده » براى « ابو بكر »