جنگ و خونريزى و غارتگرى مايهء مباهاتشان بود و زن در ميان آنان متاع بىارزشى محسوب مىشد كه از سادهترين حقوق انسانى محروم بود و حتّى گاه بر روى آن قمار مىزدند .
فرشتگان را دختران خدا مىدانستند در حالى كه - همان گونه كه در بالا اشاره شد - تولّد دختر را ننگ خانوادهء خود مىپنداشتند :
« وَ يَجْعَلُونَ لِلَّهِ الْبَناتِ سُبْحانَهُ وَ لَهُمْ ما يَشْتَهُونَ »
« 1 »
« أَمْ خَلَقْنَا الْمَلائِكَةَ إِناثاً وَ هُمْ شاهِدُونَ »
. « 2 » آنها احكام خرافى عجيبى داشتند ، از جمله مىگفتند : جنينهايى كه در شكم حيوانات ماست ، سهم مردان است و بر همسران حرام است امّا اگر مرده متولّد شود همگى در آن شريكند . « 3 » هنگامى كه از همسر خود ناراحت مىشدند و مىخواستند او را مورد غضب شديد قرار دهند ، ظهار مىكردند ، يعنى كافى بود به او بگويند : « انت علىّ كظهر امّى ، تو نسبت به من همچون مادرم هستى » اين سخن به عقيدهء آنها سبب مىشد كه آن زن به منزلهء مادر باشد و تحريم گردد ، بىآن كه حكم طلاق را داشته باشد و به اين ترتيب زن را در يك حال بلا تكليفى مطلق قرار مىداد . « 4 » از ويژگيهاى دردناك عصر جاهليّت مسئلهء جنگ و خونريزى وسيع و گسترده و كينهتوزيهايى بود كه پدران براى فرزندان به ارث مىگذاشتند . همان وضع وخيمى كه قرآن مجيد از آن به
« شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ »
( لبهء پرتگاه آتش ) تعبير كرده مىفرمايد :
« وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ »
هامش
( 1 ) سورهء نحل ، آيهء 57 .
( 2 ) سورهء صافات ، آيهء 150 .
( 3 )« وَ قالُوا ما فِي بُطُونِ هذِهِ الْأَنْعامِ خالِصَةٌ لِذُكُورِنا وَ مُحَرَّمٌ عَلى أَزْواجِنا وَ إِنْ يَكُنْ مَيْتَةً فَهُمْ فِيهِ شُرَكاءُ ». ( سورهء انعام ، آيهء 139 )
( 4 )« قَلْبَيْنِ فِي جَوْفِهِ وَ ما جَعَلَ أَزْواجَكُمُ اللَّائِي تُظاهِرُونَ مِنْهُنَّ أُمَّهاتِكُمْ ». ( سورهء احزاب ، آيهء 4 ) -« إِنْ أُمَّهاتُهُمْ إِلَّا اللَّائِي وَلَدْنَهُمْ وَ إِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَراً مِنَ الْقَوْلِ وَ زُوراً ». ( سورهء مجادله ، آيهء 2 )