به زندگى پر رنج و زحمت زمين فرستاد .
اين دورنما و عصارهاى از محتواى اين بخش از كلام مولا و داستان آدم به طور كلّى است ، اكنون به اصل خطبه باز مىگرديم و به تفسير جملههاى آن مىپردازيم .
نخست مىفرمايد : « سپس خداوند سبحان ، آدم را در خانهاى سكنى بخشيد كه زندگيش را در آن پر نعمت و گوارا كرده بود » ( ثمّ اسكن سبحانه آدم دارا ارغد « 1 » فيها عيشه ) .
« و جايگاه او را امن و امان قرار داده بود » ( و آمن فيها محلّته ) .
و به اين ترتيب ، دو ركن اصلى زندگى كه امنيّت و وفور نعمت است در آن جمع بود .
تعبير امام ( ع ) در اين عبارت در واقع اشاره به آيهء 35 سورهء بقره است كه مىفرمايد : «
« وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُما »
، به آدم گفتيم تو و همسرت در بهشت ساكن شويد و از نعمتهاى آن از هر جا مىخواهيد پاك و گوارا بخوريد .
در عين حال به او هشدار داد « و او را از ابليس و عداوت و دشمنىاش بر حذر داشت » ( و حذّره ابليس و عداوته ) .
به اين ترتيب ، هم راه سعادت را به او نشان داد و هم چاه بدبختى و شقاوت را ، و بر او حجّت را از هر نظر تمام كرد . اين تعبير ، اشاره به چيزى است كه در آيهء 117 سورهء طه آمده است كه مىفرمايد :
« فَقُلْنا يا آدَمُ إِنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَ لِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقى »
، گفتيم اى آدم ! اين ( ابليس ) دشمن تو و
هامش
( 1 ) « ارغد » از مادهء « رغد » بر وزن ( صمد ) در اصل به معنى زندگانى خوب و گسترده است و به معنى فراوانى نعمت در مورد انسان و حيوانات نيز مىآيد . ( مفردات و مقاييس اللغة ) .