2 - راه ديگرى كه براى پاسخ به اين سؤال گفته مىشود اين است كه ديروز و امروز و فردا ، در مورد علم و آگاهى ما تصوّر مىشود چرا كه ما وجود محدودى هستيم ، ولى در بارهء خداوندى كه ذاتش نامحدود است ، امروز و ديروز و فردا مفهوم ندارد ، بلكه همه اشيا و حوادث در ظرف خود ، با تمام خصوصيّات و جزييّات نزد او حاضرند .
اين سخن باريك و دقيق را مىتوان با ذكر مثالى روشن ساخت :
فرض كنيد كسى در اتاقكى زندانى است كه فقط روزنهء كوچكى به خارج دارد . در حالى كه يك قطار شتر از مقابل اين روزنه مىگذرد او نخست ناظر سر و گردن يك شتر و سپس كوهان و بعد پاها و دم اوست و همچنين ساير شترهايى كه در اين قطارند .
اين كوچك بودن روزنهء ديد ، سبب مىشود كه او براى خود گذشته و آينده و ماضى و مستقبل درست كند امّا براى كسى كه بيرون اين اتاقك است و بر پشت بام ، در فضاى باز ايستاده ، به تمام بيابان نگاه مىكند ، مطلب طور ديگرى است او همهء قطار شتران را يك جا مىبيند كه در حال حركتند . ( دقّت كنيد )
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 123
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٣