سؤال 177 - هنگامى كه كسى از دنيا مىرود ، بستگان ميّت به افرادى كه در مراسم جمع شدهاند ، مىگويند : « اگر كسى حقّى بر گردن ميّت دارد ، معاف بدارد ، و او را ببخشد » همهء حضّار در جواب مىگويند : « هزار هزار بار بخشيديم » آيا ذمّهء ميّت ساقط مىشود ؟
جواب : هرگاه صاحب حقّ از صميم دل گذشت كند ، ذمّهء ميّت برى مىشود ؛ ولى اگر بستگان ميّت مىدانند كه صاحب حقّ در اثر حيا يا اجبار چنين گفته ، بايد رضايت او را تحصيل كنند .
سؤال 178 - پدر بنده متأسّفانه دار فانى را وداع نموده است . لطفاً بفرماييد علاوه بر مراسم متداول عزادارى ، بهترين عملى كه مىتوانم براى شادى روح ايشان انجام دهم چيست ؟
جواب : جستجو كنيد اگر ديونى به مردم دارد قبل از هر چيز دين او را بپردازيد ، و اگر واجباتى از او فوت شده قضا كنيد ، و تا مىتوانيد براى او صدقات و خيرات دهيد ؛ يعنى به مردم نيازمند به نيّت پدرتان كمك كنيد .
سؤال 179 - اخيراً در برخى از مناطق رسم شده كه بستگان متوفّى به جاى برگزارى مراسم عزادارى و فاتحه ، پول آن را هزينهء امور خيريّه مىكنند . به نظر مىرسد با توسعهء اين تفكّر ، مردم و ميّت از بركات مجالس مذكور كه آشنايى با معارف دين و تذكّر و تنبيه و به ياد جهان آخرت افتادن ، همدردى با صاحبان عزا ، و قرائت فاتحه و قرآن براى ميّت ، و ذكر توسّل و مانند آن است ، محروم مىشوند . با توجّه به اين مطلب ، كدام يك اولويّت دارد ؟
جواب : بهتر است مجلس سادهاى بگيرند ، و هزينههاى اضافى را صرف كارهاى خير كنند .
سؤال 180 - در سفرى كه به يكى از شهرهاى استان خوزستان داشتم ، در مجلس فاتحهء جوانى كه قبل از ازدواج مرحوم شده بود شركت كردم . هنگامى كه براى قرائت فاتحه به سر مزارش حاضر شديم ، در كمال بهت و ناباورى شاهد اجراى موسيقى
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 63
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٦٣