پيش آمده كه نظر مبارك مورد تقاضا است :
1 - آيا شرعاً تكليف دارم بيش از اين تحقيق كنم ؟ آيا بايد مطلب را صريحاً مطرح كنم و از دين او بپرسم ؟
2 - آيا اين مقدار كه از معرّف نقل كردم در اسلام او ترديد ايجاد مىكند ؟ اگر آرى ، آيا بايد اسلام او را استصحاب كنم ، يا تكليف ديگرى دارم ؟
جواب 1 و 2 : چنانچه حالت سابقهء او اسلام است ، و دليلى بر خلاف آن قائم نشده مشكلى نداريد .
3 - خانهاى كه سهم الارث اين خانم در آن بوده ، ( نصف آن ) را به شخصى فروختهايم و از محلّ ثمن ، طبق توافقى كه شده ، حق الوكاله خود را برداشتهام . اگر بعدها معلوم شود اين خانم واقعاً از اسلام خارج شده ، و از پدرش كه مسلمان بوده ، اساساً ارث نمىبرده ، تكليف خريدار چيست ؟ حق الوكالهاى كه از محلّ فروش خانه گرفتهام چه حكمى دارد ؟
جواب : چنانچه ثابت شود كه در حيات پدر مسيحى شده ، ارث نمىبرده ، و هر چه شما يا ديگرى از سهم او گرفتهايد بايد به ساير ورثه بازگردانيد .
4 - آيا مىشود در اين خانه نماز خواند ؟ آيا خريدار ضامن است كه نصف خانه را به حاكم شرع ( مقلَّد ) بازگرداند ، يا معاملهء وى محكوم به صحّت است ؟ اگر موكول به اجازهء حضرتعالى است ، اجازه مىفرماييد ؟ يا در ازاى ردّ مظالم بايد اجازه شود ؟
جواب : همان گونه كه در بالا گفته شد ، اگر خلاف ثابت شود بايد به ساير ورثه برگردد و مسأله ارتباطى به مظالم ندارد تا نياز به اجازهء حاكم شرع داشته باشد .
5 - اگر بعداً معلوم شود كه مسيحى شده بوده ، وكالت براى كارها و اموال شخصى او ( غير از سهم الارث ) چه صورتى دارد ؟
جواب : در مورد اموالى كه بعد از مسيحى شدن به دست آورده اشكالى ندارد .
سؤال 891 - آيا حقوق ، مستمرّى ، بيمه بازنشستگى و ساير مزاياى كارمندان متوفّى ، جنبهء ارث دارد ؟ آيا آنچه دولت به بازماندگان متوفّى مىدهد طبق قانون ارث تقسيم مىشود ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 343
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٤٣