مصداق إلقاء نفس در تهلكه است .
2 - قاعدهء
« لا ضرر و لا ضرار فى الاسلام »
مستفاد از روايات متعدّد گرچه شأن ورودش اضرار به ديگران است ، ولى مىدانيم شأن ورود مفهوم عام ، قاعده را محدود نمىكند ، و إضرار به نفس را نيز شامل مىشود .
3 - در حديث معروف فقه الرضا عليه السلام آمده است :
« كُلُّ امْرٍ يَكُون فيهِ الْفَسادُ مِمَّا قَدْ نَهَى عَنْهُ فَحَرامٌ ضارٌّ لِلْجِسْمِ وَ فَسادٌ لِلنَّفْسِ »
و در روايت تحف العقول نيز شبيه آن ديده مىشود .
طبق اين روايات هر چيزى كه ضرر مهمّى براى بدن داشته باشد حرام است .
( البتّه ضررهاى جزئى كه در همه چيز هست و قابل اجتناب نيست ، از آن خارج و منظور ضررهاى كلّى است ) .
4 - بعضى عادت به خوردن گِل دارند ، كه در روايات اسلامى به نوعى وسواس تعبير شده ، و از آن شديداً نهى شده است . به خاطر اين كه براى انسان ضرر دارد ، در روايتى آمده است :
« انَّ الطِينَ يُورِثُ السُّقْمَ فى الْجَسَدِ وَ يُهَيِّجُ الدَّاءَ
( خوردن گل سبب بيمارى و تهييج درد است ) لذا مرحوم شهيد در كتاب مسالك نخستين دليل تحريم آن را بما فيه من الاضرار الظاهر للبدن شمرده است ، اينها نشان مىدهد كه حرمت اشياى مضرّه از مسلّمات بوده است . حتّى روزهء واجب اگر ضرر داشته باشد بايد ترك شود ، و غسل و وضوى واجب در صورت ضرر تبديل به تيمّم مىشود .
5 - از همهء اينها گذشته طبق قاعدهء مسلّم اصولى « كلما حكم به العقل حكم به الشرع » ( هر چيزى كه عقل قطعى به آن حكم كند ، شرع هم به آن حكم خواهد كرد ) مسألهء حرمت سيگار و انواع دخانيّات در عصر و زمان ما ، كه زيانهاى مهم آن بر همهء دانشمندان ثابت شده ، جاى ترديد باقى نمىگذارد . فتواى همهء مراجع به حرمت مواد مخدّر نيز از همين جا سرچشمه مىگيرد . « 1 »
هامش
( 1 ) . نظرات آگاهان دربارهء زيانهاى دخانيات
از آنجا كه فقيه حكم را تعيين مىكند و اهل خبره موضوع را ، در اينجا رشتهء سخن را به جمعيّت مبارزه با دخانيات كه متشكل از گروهى از پزشكان مجرّب ، اساتيد محترم دانشگاه و خبرگان ديگر است مىسپاريم :
* سيگار عامل اصلى و يا كمكى در پيدايش بيش از 50 نوع بيمارى و 20 نوع سرطان در بدن مىباشد .
* ساليانه 5 ميليون نفر به علّت بيمارىهاى ناشى از سيگار جان مىسپارند . ( يعنى بيش از تلفات جنگ جهانى اوّل ! چون در طول چهار سال 10 ميليون نفر در آن جنگ كشته شدند ، ولى تلفات سيگار در دنيا در چهار سال به 20 ميليون نفر مىرسد ! )
* در سال 2020 ميلادى ، 10 ميليون نفر در سال به علّت بيمارىهاى ناشى از سيگار فوت مىشوند . با اين تفاوت كه 7 ميليون آن در كشورهاى در حال پيشرفت ، و 3 ميليون آن در كشورهاى پيشرفتهاند !
* به علّت سودآورى صنعت دخانيات براى كمپانىهاى چند ملّيتى ، به ويژه شركتهاى آمريكايى ، و با توجّه به محدوديّتهاى جدّى در عرضه و مصرف سيگار در كشورهاى غربى ، به ويژه آمريكا ، ميزان مصرف در اين كشورها روز به روز در حال كاهش است . و لذا با ترفندهاى مختلف به طور رسمى و غير رسمى ( قاچاق ) بازار مصرف به سوى كشورهاى فقير و در حال توسعه سوق داده شده است !
* در كشور ايران نزديك به 10 ميليون سيگارى روزانه بيش از سه ميليارد تومان ! خرج سيگار مىكنند . ( يعنى در هر سال بيش از يك هزار ميليارد تومان ! )
* به طور متوسّط دولتها بيش از دو برابر مبلغ مصرف سيگار ، صرف « هزينهء بيمارىها و درمان عوارض ناشى از سيگار » مىنمايند . يعنى رقمى نزديك به 6 ميليارد تومان در ايران در هر روز . ( و در سال بيش از دو هزار ميليارد تومان )
* ساليانه 54 ميليارد نخ سيگار در ايران مصرف مىشود ، كه نزديك به 12 ميليارد نخ آن توليد داخل و بقيّه عمدتاً از طريق قاچاق وارد و توزيع مىشود . ( يعنى بيش از 75 درصد پول سيگار به خارج مىرود )
* جوانان كشور و نوجوانان ( گروههاى سنّى 10 تا 15 سال ) هدف اصلى براى ترغيب به كشيدن و اعتياد به سيگار مىباشند .
* سيگار در نوجوانان دريچهء ورود به اعتياد و ساير بزهكارىهاى اجتماعى است .
* افراد غير سيگارى ، به ويژه كودكان و همسران افراد سيگارى ، به همان اندازه در معرض مضرّات دود سيگار هستند . و اين افراد بىگناه به طور اجبارى سلامتى خويش را از دست مىدهند .
* كمپانىهاى آمريكايى ساليانه بالغ بر 000 / 000 / 000 / 6000 نخ سيگار توليد مىكنند كه نزديك به 3 درصد آن در آمريكا مصرف مىشود ، و مابقى آن ( 97 درصد ) به خورد مردم ساير كشورها ، به ويژه كشورهاى فقير و در حال توسعه ، داده مىشود . و از اين رهگذر بيش از 300 ميليارد دلار سود عايد شركتهاى آمريكايى مىگردد ، كه معادل 20 سال فروش نفت ايران است !