سؤال 1333 - منزلى از عموى مرحومم به مادر بزرگ اين جانب به ارث رسيده است . با توجّه به اين كه ايشان به علّت كهولت سن ، قدرت انجام كارى را ندارند و پول حاصل از فروش منزل ، مورد نياز پدر و عمّههايم بود ، آنها با توافق يكديگر تصميم گرفتند منزل را با اخذ وكالت از مادربزرگ ، توسّط پدرم فروخته و مبلغ حاصل بين طرفهاى ذىنفع تقسيم شود ؛ امّا در حين انجام معامله پدرم مرحوم شد .
با توجّه به اين كه مادربزرگم به علّت كهولت سن در جريان ماجراى فروش قرار نداشت ، عمّههاى اين جانب تصميم گرفتند اين منزل را فروخته ولى سهم پدر مرحوم اين جانب را به ورثه نپردازند . و براى ورثه پدرم امكان صحبت با مادربزرگم و روشن نمودن موضوع وجود ندارد . حال آيا از نظر شرعى انجام چنين عملى ( فروش منزل و تقسيم مبلغ آن ) جايز است ؟ آيا ورثه پدرم مىتوانند سهم خود را از اين مبلغ مطالبه نمايند ؟ ( لازم به توضيح است كه معامله تا حدّ قولنامه پيش رفته و حتّى چكهاى آن نوشته شده است ) .
جواب : فروش منزلى كه به مادربزرگ تعلّق دارد ، و تقسيم پول آن بين عموها و عمّهها و پدر شما جز به رضايت مادربزرگ جايز نيست ، و اگر بر اثر كهولت سن قادر به تصميمگيرى نمىباشد ، بايد فروش آن با اجازه حاكم شرع باشد و براى خود مادربزرگ انجام گيرد و تقسيم پول حاصل از آن ، ميان ديگران ، تا زنده است وجهى ندارد .
سؤال 1334 - زن و شوهرى چند فرزند دارند . يكى از فرزندان آنها ، كه مجرّد است ، فوت مىكند و از او اموالى باقى مىماند ، پدر اين متوفّى نيز قبل از تقسيم ارث فرزند فوت مىكند . اگر پدر اين فرزند داراى والدين باشد ، آيا سهمالارثى كه از فرزند خود دارد به والدينش مىرسد ؟
جواب : آرى ارث آن پدر به والدين او و ساير فرزندان و همسرش مىرسد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 463
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٣