شوند ، دادگاه آنها را نمىشناسد و تزكيه نمودن آنها هم مشكل است ؛ چون احوال تزكيه كنندگان نيز در نظر دادگاه مجهول است و اگر همين گونه ادامه يابد ، دور لازم مىآيد و اين امر براى ارباب دعاوى كار را بسيار مشكل مىكند و باعث جرأت متجاوزان و بروز ناامنى در ميان مردم مىشود . سؤال اينجاست كه اگر عدّهاى شهادت دهند كه شاهد آدم درستكارى است و ظاهر خوب و قابل قبولى دارد ، به حدّى كه عدالت شاهد در نزد عدّهاى شايع باشد در صورتى كه دادگاه اوصاف آن عدّه را نشناسد و فقط بداند كه از هم محلّههاى شاهد هستند و ظاهرى آراسته دارند ، آيا قاضى مىتواند به اين شياع متمسّك شده و شهادت شاهد را قبول نمايد ؟
جواب : همانگونه كه مسامحه در اين امور صحيح نيست ، سختگيرى نيز درست نمىباشد . آنچه ذكر كرديد براى اثبات دعاوى در دادگاهها كافى به نظر مىرسد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحه 456
پدیدآورندگان: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص۴۵۶