سؤال 1164 - آيا مال پيدا شده را ، در صورتى كه از يافتن صاحب آن مأيوس شديم ، مىتوانيم در امورات مسجد صرف كنيم ؟
جواب : مىتوانيد آن را تملّك كنيد و سپس به مسجد بدهيد ، يا به نيازمندان صدقه داده شود .
سؤال 1165 - بنده در ادارهء فروش يك كارخانه توليدى مشغول خدمت بودم ، متأسفانه مورد وسوسه شيطان قرار گرفته و كارى خلاف شرع انجام دادم ، به اين صورت كه تعداد خيلى كم و جزئى محصولات كارخانه را به بازار آزاد فروختم ( البته عقيده من اين بود كه چون محصول كارخانه را مىفروشم و كارخانه نيز از اين لحاظ نه تنها ضرر نمىكند ، بلكه محصولاتش براحتى به فروش مىرود ، از لحاظ شرعى اشكالى ندارد ) ؛ ولى الآن به اين نتيجه رسيدم كه اين طرز فكر نيز وسوسه شيطان بود . به هر حال تصميم دارم پولى را كه از اين طريق به دست آورده ام از خود دور كنم . از امام جماعت مسجد پرسيدم ، گفتند : " بايد خمس اين مال را بدهيد تا حلال شود " ولى من خودم فكر مىكنم مالى كه از راه اختلاس بدست بيايد حرام است و تصميم دارم كه تمام اين مال را در راه رضاى خدا خرج و صرف مستمندان كنم . آيا چنين كارى اسراف نيست ؟ با توجه به اين كه من وضع مالى خوبى ندارم و شايد خودم نيز از جمله مستمندان باشم و اگر اسراف است چه بايد كرد ؟
جواب : در صورتى كه به صاحبان آن پول ، يعنى صاحبان كارخانه ، دسترسى داريد بايد حتماً به آنها برسانيد و لازم نيست بگوييد از چه محلّى بوده است ، بلكه مىتوانيد به حساب بانكى آنها واريز كنيد يا به شخص ناشناسى بدهيد كه نزد آنها ببرد و بگويد اين را يكى از بدهكاران داده است كه به شما برسانم و امثال اين راهها ؛ ولى اگر صاحبان را نمىشناسيد ، يا بكلّى از دسترس بيرون رفتهاند ، بايد تمام آن را به فقرا و نيازمندان بدهيد و چنانچه خود شما از نيازمندان هستيد مجاز هستيد سهمى از آن را براى خودتان برداريد .
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 403
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٣