ردّ و بدل شده به صاحبش برمىگردد و خسارات بايد جبران شود ؛ ولى عفو و گذشت در اين گونه موارد بهتر است .
سؤال 950 - زوجهاى در دوران عقد متوجّه بيمارى روحى و عصبى صعب العلاجى در همسرش مىگردد ، به گونهاى كه عوارض بيمارى ( شوكهاى عصبى ، ضعف شديد جسمى ، بىثباتى شخصيّتى ، نابينايى موقّت ، غش و مانند آن ) زندگى را براى وى مخاطرهآميز ساخته است . حال ، نظر به ترس و نگرانى زوجه از زندگى مشترك و ضرورت درمان طولانى چندساله و نبودن عزم جدّى بر معالجه در زوج و خانواده وى ، آيا زوجه در چنين شرايطى شرعاً مىتواند درخواست طلاق نمايد ؟ و در صورت جدايى آيا پرداخت مهريّه و نفقه بر عهده زوج است ؟
جواب : در صورتى كه قبلًا زوج و كسان او اظهار داشتهاند كه از سلامت كامل برخوردار است ، زوجه مىتواند به عنوان تدليس ، نكاح را فسخ كند ، در غير اين صورت هرگاه ثابت شود زندگى با آن مرد مستلزم عسر و حرج شديد است ، حق دارد از حاكم شرع تقاضاى طلاق كند و طلاق در اين صورت جنبه خلع خواهد داشت كه معمولًا با بذل مهريّه انجام مىشود ؛ مگر اين كه با زوج توافق ديگرى شود .
سؤال 951 - هرگاه شخصى به خواستگارى دخترى برود و بگويد : « من همسر و فرزندى ندارم » و دختر با اين شرط آماده ازدواج با او شود و بعد از عقد معلوم شود كه مرد دروغ گفته است ، آيا زن حقّ فسخ دارد ؟
جواب : در تمام مواردى كه مرد يا زن اظهار صفاتى كنند كه موجب كمال باشد و يا حتّى موجب كمال نباشد ؛ ولى رضايت طرف مقابل به خاطر وجود آن صفات باشد و بعداً كشف خلاف گردد ، در تمام اين موارد طرفى كه اغفال شده خيار فسخ دارد و مىتواند بدون طلاق عقد نكاح را بر هم بزند .
سؤال 952 - چنانچه مردى ، پس از گذشت دو سال از زندگى مشترك زناشويى ،
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 327
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٢٧