سؤال 589 - آيا تفاوتى بين دِين مؤجّل و دِين حالّ ، كه وامدهنده قدرت بر گرفتن آن را دارد ؛ ولى به خاطر فرار از زكات آن را مطالبه نمىنمايد وجود دارد ؟
جواب : تفاوتى وجود ندارد ؛ هيچكدام مشمول زكات نيستند .
سؤال 590 - آيا به پولهايى كه در بانكها به صورت قرض الحسنه ، يا سپرده ، يا حساب جارى گذاشته مىشود ، عنوان دين صادق است يا وديعه ؟ و در هر صورت حكم زكات آن چيست ؟
جواب : حساب قرض الحسنه و حساب جارى جنبه دين دارد و به همين دليل در تمام اوراق بانك بستانكار و بدهكار نوشته مىشود و وام چيزى جز اين نيست كه عين را مصرف كنند و عوض آن را بپردازند ؛ ولى سپرده ، جنبه سرمايهگذارى براى مضاربه دارد و همانگونه كه قبلًا گفته شد زكات در اسكناس و مانند آن نيست ، هرچند احتياط پرداختن آن است .
سؤال 591 - آيا زكات تنها به عين تعلّق مىگيرد ، يا شامل دِين نيز مىشود ؟ در صورت تعلّق به دين بر عهده چه كسى است ، وامدهنده يا وامگيرنده ؟
جواب : در صورتى كه وامگيرنده مالى كه زكات به آن تعلّق مىگيرد را نزد خود براى مدّت يك سال ( با اجتماع شرايط ديگر ) نگاهدارى كند زكات به او تعلّق مىگيرد ، نه وامدهنده .
سؤال 592 - آيا زكات گرفتنى است يا دادنى ؟ به بيان ديگر در حكومت اسلامى كه قدرت بر مطالبه زكات و دريافت آن از زكاتدهندگان هست ، آيا دولت مىتواند مطالبه زكات نمايد ؟ و در صورت ممانعت ، آن را با زور بگيرد ؟ يا اين كه پرداخت زكات تكليف شرعى زكاتدهنده است و اگر نپردازد گناه كرده است و كسى حقّ گرفتن از او را ندارد ؟
جواب : حكومت اسلامى حق دارد زكات را از مردم جمعآورى كند ، همانگونه كه در عصر پيامبر ( صلى الله عليه و آله ) و امير مؤمنان ( عليه السلام ) مأموران جمعآورى زكات به
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 191
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٩١