هم به خاطر مريضى تا ماه رمضان بعد نتواند روزه را قضا كند ، روزه از او ساقط است و بايد كفّاره مدّ طعام بدهد ؛ امّا قضاى نماز در هر صورت لازم است ( ايستاده ، نشسته ، با وضو ، با تيمّم ) ؛ اگر چه سالها گذشته باشد .
و ) كسى كه در شب ماه رمضان تفحّص كند و معتقد شود كه صبح نشده و مشغول خوردن سحرى شود ، اگر بعداً معلوم شود كه همان وقت صبح بوده و اشتباه كرده ، روزه او صحيح است و قضا ندارد ؛ امّا اگر پيش از وقت به گمان اين كه صبح شده شروع به نماز كند و در بين نماز وقت داخل نشود ، بايد نماز را از سر بگيرد .
ز ) كسى كه به قهر و غلبه چيزى در حلق او كنند و به خورد او دهند ، روزه ماه مبارك رمضان او صحيح است ؛ امّا اگر نماز كسى را باطل كنند بايد از سر بگيرد .
ح ) اگر روزه قضاى ماه مبارك رمضان را بعد از ظهر بشكند كفّاره دارد ؛ ولى شكستن نماز كفّاره ندارد ؛ هرچند مرتكب گناه شده است ( بنابر احتياط ) .
سؤال 306 - اگر انسان پس از مدّتها نماز خواندن ، متوجّه شود كه به علّت ناآگاهى وضو را غلط انجام مىداده ، يا غسلى كه بر او واجب بوده انجام نداده است ، آيا بايد قضاى تمام نمازهايى را كه با وضوى غلط ، يا بدون غسل واجب خوانده است بجا آورد ؟
جواب : قضاى نمازها لازم است و مىتواند تدريجاً بجا آورد ، بطورى كه مايه مشقّت و زحمت نشود ؛ ولى قضاى روزه بر او واجب نيست .
سؤال 307 - شخصى حدود 14 ماه نماز قضا بر ذمّه دارد ، و در بعضى از اين ايّام هم مسافر بوده است ؛ ولى مقدار و زمان دقيق ايّام مسافرت ، به علّت گذشتن وقت معلوم نيست ؛ نسبت به قضاى نمازها چه وظيفهاى دارد ؟
جواب : آن مقدار كه يقين دارد در وطن بوده تمام مىخواند و آن مقدار كه يقين دارد در سفر بوده شكسته مىخواند و در مقدار مشكوك جمع بين قصر و
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 120
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٢٠