تدريس مىكند ، و دو روز بقيّه هفته را براى ادامه تحصيل به قم مىرود ، با فرض اين كه نه قم وطنش است نه اهواز ، حكمش چيست ؟ آيا هر دو محل در حكم وطن اوست ؟
جواب : اهواز در فرض بالا وطن اوست ؛ ولى قم به حكم وطن او نيست .
ه - ) در اين فروض حكم نماز همسر و فرزند اين استاد و دانشجو چيست ؟ اگر آنها هم همراه پدر يا همسر در اين مسافرتها باشند ، حكم كثيرالسّفر را دارند ؟ اگر مسأله برعكس باشد ، يعنى شوهرى به خاطر شغل خانمش مجبور به تردّد بين وطن و محلّ تحصيلش باشد ، چه حكمى دارد ؟
جواب : اگر برنامه رفت و آمد هر دو يكسان باشد ، حكم آنها نيز يكسان است .
سؤال 288 - آيا حضرتعالى بين كسى كه شغل او سفر است ( مانند راننده ) و كسى كه شغل او در سفر است ( مانند كارمندان ، سربازان ، معلّمها ، كارگران ، طلّاب و مانند آنها ) تفاوتى قائل هستيد ؟ و بطور كلّى حكم نماز و روزه افراد در سفر چيست ؟
جواب : هيچ تفاوتى بين آنها نيست و نماز و روزه آنها كامل است .
وطن
سؤال 289 - نماز و روزه طلبهاى كه در شهر ديگرى ، غير از وطنش درس مىخواند ، و نمىتواند قصد ده روز كند ، و هر چهارشنبه به وطن خويش بازمىگردد ، شكسته است يا تمام ؟
جواب : اگر اين كار براى مدّت طولانى ، مانند يك سال يا بيشتر ادامه يابد ، محلّ تحصيل در حكم وطن اوست و نماز و روزهاش در هر دو محل تمام است .
سؤال 290 - مأموران دولتى كه در خارج از وطن و مسافت شرعيّه اشتغال به كار دارند ، آيا محلّ كار ، وطن آنها محسوب مىشود ؟ در صورتى كه نمىدانند چه مدّتى در آنجا مىمانند ؟ نماز آنها در ابتداى مأموريّت چه حكمى دارد ؟