اين سنّت بزرگ و پربركت اسلامى كه در طول تاريخ هزاران هزار فايده و نتيجه مهم داشته است به خاطر سوء استفاده بعضى از نااهلان به دست فراموشى سپرده شود ، بلكه بايد جلوى سوء استفادهها را گرفت و اين امر كاملا ممكن است ، عمران و آبادى بسيارى از مساجد ، مدارس ، مراكز علمى و مخصوصاً حرمهاى مقدّسه ائمّه اطهار ( عليهم السلام ) از بركت همين موقوفات است . امروز بايد به اين سنّت حسنه اسلامى اهميّت بيشتر داد مخصوصاً براى مراكز علمى و فرهنگى از آن استفاده كرد و به يقين هر دانشمندى از چنين مراكزى برخيزد و هر خدمتى انجام دهد ، بانيان موقوفههاى مربوط به آن در اين جهان و جهان ديگر از آن بهرهمند خواهند شد ، خداوند همه را به احياى سنّتهاى راستين اسلامى موفّق دارد .
سؤال 1020 - شخصى ، قطعه زمين موقوفهاى را از متولّى اجاره مىكند ، بعد از اجاره ، قسمتى از زمينهاى موات حريم آن را نيز احيا مىكند . آيا متولّى مىتواند زمين مزبور را كه مستأجر احيا كرده است جزء وقف محسوب دارد يا مستأجر مالك آن مىشود ؟
جواب : چنانچه حريم شرعى بوده مستأجر حقّ احيا نداشته و مالك نمىشود و مادام كه مدّت اجاره زمين تمام نشده مستأجر حقّ استفاده از آن را دارد و بايد اجاره آن را بدهد و متولّى نمىتواند از او بگيرد ولى بعد از اتمام مدّت اجاره ، حقّى براى مستأجر باقى نيست .
سؤال 1021 - وقف از چه راههايى ثابت مىشود ؟
جواب : اثبات وقف بودن يا از طريق علم و شهرت در محل است و يا بيّنه شرعيّه ( دو شاهد عادل ) و تنها با ادّعا و حتّى وقفنامههاى مشكوك چيزى ثابت نمىشود ، مگر آنكه وقفنامه مورد اعتماد باشد .
سؤال 1022 - آيا نوع تصرّف آب و زمين موقوفهاى كه در دست شخصى است ، تصرّف خاصّ و معينى است ؟
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 296
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٩٦