ديگر را به وقت محضر موكول مىكند و شرط مىكنند كه هركس پشيمان شد يك ميليون تومان به ديگرى بپردازد . پس از چند روزى فروشنده پشيمان مىشود و معامله را فسخ مىكند ، آيا اين فسخ صحيح است ؟
جواب : فسخ او صحيح است و بايد يك ميليون تومان را به خريدار بدهد .
سؤال 596 - زيد عمارتى را به اقساط با ديگرى معامله مىكند و بين طرفين چنين مقرر مىگردد : « مشروط بر اينكه چكهاى اقساطى پرداخت يا رضايت حاصل شود در غير اين صورت معامله فسخ است و پس از پرداخت تمام بهاى ساختمان ، فروشنده در محضر حاضر و سند را به خريدار انتقال دهد » سؤال اين است كه اگر خريدار مقدارى از بدهى خود را كه به موجب چك بوده در موعد مقرر پرداخت نكرده باشد ، آيا فروشنده مىتواند بيع را فسخ كند و يا به مناسبت شرط نتيجه بيع منفسخ مىباشد و يا آن كه مجالى براى فسخ و انفساخ وجود ندارد ؟
جواب : در فرض مسأله كه در صورت تخلّف شرط ، فروشنده حقّ فسخ براى خود قائل شده است ، حقّ فسخ دارد اما اگر به صورت شرط نتيجه گفته است معامله طبق نظر كسانى كه شرط نتيجه را صحيح مىدانند منفسخ است و چون ما در شرط نتيجه احتياط مىكنيم احوط آن است كه در اينجا مصالحه كنند .
سؤال 597 - كسى قرآنى را به ديگرى فروخته بعد از مدّتى آمده و مىگويد آن نسخه خطى بوده و من ضرر كردهام ، آيا بر خريدار لازم است آن را برگرداند ؟
جواب : اگر مشمول يكى از خيارات مانند غبن ، خيار عيب و يا غير آن بوده باشد مىتواند ، در غير اين صورت حقّ فسخ ندارد .
سؤال 598 - در قولنامههاى عادى كه پيش از معاملات رسمى و قانونى بين متعاملين مرسوم است مبلغى بابت حقّ فسخ معامله شرط مىشود :
الف ) آيا اين شرط از لحاظ شرع مقدّس اسلام صحيح است ؟
ب ) آيا هركدام از طرفين معامله را به هم زد طرف ديگر مىتواند مبلغى كه بابت
استفتاءات جديد ( فارسى ) — صفحة 171
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٧١