اى عزيز ! اگر قدرت متابعت از همچون فضّه را نداريم ، سعى كنيم لااقل از كلام بيهوده بپرهيزيم ، كه : سخنِ بيش از حدّ موجب هلاكت انسان است ، چه رسد حرف زيادى بيهوده !
مولى على ( عليه السلام ) فرمودند :
« الكلام كالدواء قَليلُهُ يَنْفَع و كثيرهُ قاتِل » :
« كلام مثل دواء است كمش سودمند است و زيادش كشنده است » . « 1 »
ابن ابى الحديد معتزلى مىگويد : در صفات پيامبر اكرم ( صلى الله عليه و آله ) آمده ، كه آن حضرت تند و خشن و بدخلق و بلند صدا نبودند
« ليس بِفَظّ و لاصَخّاب » . « 2 »
) پس به حضرتش اقتدا كن و سيره او را پيش گير كه
« و فى رسول الله اسْوَةٌ حَسَنَه » :
« او اسوه و الگوئى جامع براى يك زندگى كامل است و از اهانت و فحش و سخن ناروا بپرهيز زيرا گاهى اهانتى با انسان چنان كند كه شمشير و خنجر نكند ، چه بسا
سخنى كه مثل شمشير برنده است « رُبّ كلام كالحُسام » « 3 » و چه بسا كلامى كه مجروح كننده است « رُبّ كلام كَلّام » « 4 » و چه بسا گفتارى كه مؤثرتر از تير باشد « رُبّ كلام انْفَذ مِنْ سهام » « 5 » : چه بسا قولى نافذ تر از حمله اى در جنگ باشد كه قهر و غلبه بر آن پيدا كنى « رُبّ قول انفذ من صَول « 6 » » گاهى بهتر است در ميدان جنگ به كسى حمله كنى و او را مجروح سازى تا بخواهى به او فحش دهى و شخصيت او را جريحهدار كنى .
وقار و شخصيت خود را حفظ كن كه صورت حقيقى زن در صورتى ظاهرى و جمال او است و صورت حقيقى مرد در كلام و نطق او است
« صورة المرأة فى وجهها
هامش
( 1 ) . غررالحكم .
( 2 ) . شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، جلد 10 ، ذيل همين فراز .
( 3 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 .
( 4 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 .
( 5 ) . غررالحكم - ميزان الحكمه ، جلد 8 ، صفحه 435 .
( 6 ) . بحار الانوار ، جلد 71 ، صفحه 291 ، نهج البلاغه ، حكمت 394 صبحى صالح و 388 فيض الاسلام . .