در روايتى ديگر آمده كه خداوند متعال به موسى و هارون ( عليهم السلام ) وحى رساند كه :
« انّما يَتَزَيّن لى اوليائى بالذُّلّ و الخُشُوعِ و الخوفِ الّذى يَنْبت فى قُلوبِهِم فَيَنظُر على أجْسادِهم » :
« دوستان من با خشوع و ذلت
درونى و خوفى كه در قلبهاى آنها مىرويد خود را براى من زينت مىدهند ، و سپس آثار آن بر بدنهاى آنها نيز نمودار مىشود . « 1 »
علامت خاشع
در روايتى رسول اكرم ( صلى الله عليه و آله ) علامت خاشع را چهار چيز مىشمارند :
« امّا عَلامَةُ الخاشِع فاربَعَةٌ : مُراقبة فى السرِّ العلانية و رُكوبِ الجميلِ و التفكّرُ لِيومِ القِيامَة و المناجاةُ للّه » .
« علامت خاشع چهار چيز است : 1 - در پنهان و آشكار مراقبت مىكند كه عملى بر خلاف رضاى خداوند انجام ندهد . 2 - هميشه بر پشت كارهاى نيك رسول شده و آنها را انجام مىدهد . 3 - تفكر براى روز قيامت . 4 - مناجات با خداوند متعال » . « 2 »
با علامات و نشانههاى فوق كه در چهره و قول و فعل او ظاهر است مىتوان بر گوهرى در درون او به نام « قلب خاشع » اطلاع پيدا كرد و خوشا به چنين صدفهائى كه چنين درّهائى در درون خود مىپرورانند كه برق آن درّها در آسمان وجودشان و صفحه اعضاء و جوارحشان نمودار مىگردد .
* * *
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، جلد 13 ، صفحه 49 .
( 2 ) . تحف العقول ، صفحه 22 ( سه روايت اين باب در جلد 3 ، ميزان الحكمه ، باب الخشوع آمده است ) . .