حديث شيعهء اماميه ، قرن چهارم و پنجم هجرى / اصول اربعمائة / تاريخ حديث شيعه / مرآة العقول در شرح كافى / مجلسى ، محمد باقر / كافى ، پرسشها و پاسخها .
مقدمه
قال اللَّه تعالى :
« فَبَشِّرْ عِبادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ » .
« 1 »
قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله . . . لاقول الا به عمل ، ولا قول ولا عملَ الا بنيّة ، ولا قول ولا عمل ولا نية الا باصابة السنة . « 2 »
با عنايت به سخن مذكور از پيامبر اسلام و با توجه به منزلت و اهميت سنت ( مجموعهاى از اقوال ، افعال و تقارير معصوم عليه السلام ) در تعاليم دينى ، از آنجايى كه ابزار و راه انتقال اين محتواى گرانسنگ به اعصار محروم از حضور ظاهرى معصوم عليه السلام ، گوش و شنيدن منقولات بوده است ، دقت و تأمل در انتساب و نظر در صحت و سقم استناد مسموعات به معصوم عليه السلام امرى طبيعى ، بلكه ضرورى به نظر مىرسد .
البته اين مهم از ديرباز و همواره از سوى طرفداران و معتقدين به سنت مورد توجه ، و از جانب دوستان ناآگاه و مخالفان آگاه مورد خدشه و ايراد قرار گرفته است .
و اكنون با گذشت زمان و دور شدن از عصر حضور ظاهرى پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام توجه به اين واقعيت ، و مواجههء با چنين پديدهاى ، راهكارهاى منطقى ، علمى و قانع كنندهاى مىطلبد .
از آنجا كه قرآن قطعى الصدور و آيات فراوانى از آن محكم و وافى به مقصود است ، ارائه محتواى ظنى الصدور سنت به قرآن يكى از روشهاى علمى و اصول صحيح در حصول اطمينان استناد سنت به معصوم و در تعيين اعتبار و ميزان ارزش آن مىباشد .
چارهء اساسى ديگر در علاج ظنى الصدور بودن سنت ، بررسى اوضاع و احوال سلسله راويان و تدقيق در اسناد و مدارك حديث است .
اين امر از قديم الايام مورد اهتمام معتقدين و مروجين سنت در ايجاد اطمينان
هامش
( 1 ) . زمر ، 18 .
( 2 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 90 ، ح 9 .