افزون بر اين ، احاديث اكثراً داراى عباراتى كوتاه و گزيدهاند و بدين جهت خواستار شرح و توضيح مىباشند .
از اينها گذشته ، احاديث مشتملند بر معاريض و مفاهيم و تعليلات و بر عام و خاص ، مطلق و مقيد محكم و متشابه ، ناسخ و منسوخ ، مجمل ، مبين ، سابق و لاحق ، نص و ظاهر و اظهر ، صادر از جهت تقيه و صادر براى بيان احكام اولى و ديگر عناوين .
اضافه بر اينكه احاديث مانند آيات ، بر پايهء مجموعهها بايد بررسى شوند كه گاه فاصله زمانى عضو يك مجموعه حديثى با عضو ديگر از يك قرن بيشتر مىباشد . به اين دليل آگاهى بر محتواى آنها به سهولت امكانپذير نبوده و نيازمند اطلاع بر موارد مذكور و نسبت و روابط آنها و برآورد مجموع ملاحظات مىباشد تا محتوا به قدر توان آشكار شود و اين كار عبارت است از شرح حديث .
اينك دلايل ضرورت شرح احاديث را كه به نحو پراكنده ذكر شد به گزارش ذيل به طور منظم ارائه مىشود :
1 . برترى طبيعت محتواى سخن معصوم از قالب عبارات .
2 . موجز و گزيده بودن عبارات احاديث .
3 . مجموعهوار بودن احاديث ، به مانند آيات .
در آيات قرآن يك آيه بايد در مجموعهاى از آيات مترابط ، ملحوظ گردد تا بتوان بر اساس تفسير آيات به آيات ، به قدر توان بر كشف محتواى آنها دست يافت . افزون بر اين تشكيل مجموعهاى ديگر براى تكميل شرح آيات ضرورت دارد ، كه عبارت است از مجموعه آيات و احاديث ، زيرا همانگونه كه برخى از آيات برخى ديگر را شرح مىدهد ، برخى از احاديث نيز شارح آيات مىباشند .
در احاديث هم اين مجموعهپردازى لازم است ، چون به سانى كه آيات قرآن كلامى واحدند ، احاديث نيز در حكم يك حديثند ، زيرا حديث پيغمبر صلى الله عليه و آله حديث اميرالمؤمنين عليه السلام است و حديث او حديث ديگر امامان تا امام دوازدهم عليه السلام ، و همچنين حديث امام دوازدهم حديث آباء معصوم وى تا پيغمبر صلى الله عليه و آله مىباشد .
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى ) — صفحة 120
مساهمون: محمد قنبرى
ص١٢٠