نفسانى است به ميان مىآورد . زيرا ارتباط با مسلمانان يا راز و نياز با خدا در حالى كه هنوز جوّ معاشرت جنسى - جوى كه فرورفتن آدمى است در شهوت و دور شدن موقت از شرم و آزرم انسانى - موجود است ، شايسته نيست .
از اين رو غسل مقرر شده تا بدن از پليدى جنابت پاك شود و روح براى دخول در آفاق ديگر انسانى آمادگى يابد .
«
وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا
- و نه در حال جنابت ، تا غسل كنند . » جنب فقط مىتواند از مسجد بگذرد ، يعنى از درى داخل شود و از در ديگر بيرون رود . از اين رو در مجامع مسلمانان نمىتواند شركت كند مگر به صورت رهگذر .
هر گاه وضو يا غسل دشوار باشد ، خاك را به عنوان يكى از مطهرات معين فرموده است تا هم جسم ، پاك شود و هم روح ، مهيّا . زيرا خاك پاككننده است و شخص را بسنده است تا ده سال هم اگر هم چنان عذر بر جاى باشد .
«
وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى أَوْ عَلى سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا
- اگر بيمار يا در سفر بوديد يا از مكان قضاى حاجت بازگشتهايد يا با زنان جماع كردهايد و آب نيافتيد با خاك پاك تيمم كنيد . » « تيمموا » يعنى به زمين توجه كنيد و «
صَعِيداً طَيِّباً
- يعنى زمينى كه از پليديها پاك باشد . » «
فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ
- و روى و دستهايتان را با آن خاك مسح كنيد . » / 90 يعنى با آن خاك پاك دستها به خاك زنيد و پيشانى را تا بينى مسح كشيد سپس پشت هر دو دست را .
«
إِنَّ اللَّهَ كانَ عَفُوًّا غَفُوراً
- هر آينه خداوند آمرزنده و مهربان است . » كه كار دين بر شما آسان كرده و به جاى آب برايتان خاك را قرار داده تا