را محترم دارند حتى در سطح زندگى اجتماعى . « لَبِئْسَ ما كانُوا يَفْعَلُونَ - هر آينه بدكارى مىكردند . » زيرا ترك نهى از منكر سقوط و انهدام امت را تسريع مىكند . [ 80 ] عدم اهتمام به ارزشها به آن منجر مىشود كه هر فردى به منافع و اميال خود توجه كند و بدان اهتمام ورزد ، تا آنجا كه اين منافع و اميال را اگر بيگانگان تأمين كنند به آنها روى خواهد كرد و به ملت خود خيانت خواهد نمود . چون نه وجدانش او را بازمىدارد و نه به ارزشهاى دينى اهميت مىدهد دست در دامن آنها مىزند و به آنها مىآويزد . « تَرى كَثِيراً مِنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَبِئْسَ ما قَدَّمَتْ لَهُمْ أَنْفُسُهُمْ أَنْ سَخِطَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَ فِي الْعَذابِ هُمْ خالِدُونَ - بسيارى از ايشان را مىبينى كه با كافران دوستى مىورزند بد است آنچه پيشاپيش براى خود فرستادهاند . خشم خدا بر آنهاست و در عذاب جاودانهاند . » [ 81 ] اين سقوط و انهدامى كه در جامعهء بنى اسراييل حاصل شد ، به سبب بىايمانى بود زيرا ايمان سالمترين محورها براى ارتباط دادن مردم است به يكديگر . « وَ لَوْ كانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ النَّبِيِّ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِياءَ وَ لكِنَّ كَثِيراً مِنْهُمْ فاسِقُونَ - اگر به خدا و پيامبر و آنچه بر او نازل شده ايمان آورده بودند كافران را به دوستى نمىگرفتند ولى بيشترشان فاسقانند . » يعنى واقعا بىايمانند . از اين رو جمعشان پراكنده شد و به صورت يك جامعهء فرومايه و حقير درآمدند .
تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 381
پدیدآورندگان: احمد آرام
ص۳۸۱
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ قالُوا إِنَّا نَصارى ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ