تبادل افكار و شناخت يكديگر بهتر صورت پذيرد و در پى آن همكارى در طريق خير ميسر گردد . هدف از آوردن اين احكام حفظ مردم است از شر يكديگر و گشاده گردانيدن ميدان است ، براى تمام نيروهايى كه مىخواهند در ساختن اجتماع سهمى داشته باشند . ب : ديگر احكامى است كه رابطهء انسان را با طبيعت در نظر دارد . و هدف آن حفاظت بشر است از زيانهاى طبيعى مثل حرام شدن مردار و خون و گوشت خوك و آنچه مشابه آن است . در باب احكام نوع اول خداى تعالى مىفرمايد : / 291 « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُحِلُّوا شَعائِرَ اللَّهِ - اى كسانى كه ايمان آوردهايد شعائر خدا را حرمت مشكنيد . » يعنى شعيرهاى را كه خداوند حرام كرده حلال مشماريد . شعيره چهارپايانى هستند كه آنها را به خانهء خدا مىرانند و تجاوز به آنها چه به سرقت و چه به غارت حرام است و ممكن هم هست به معنى خود ، حج باشد . در جملهء بعد توضيح اين مطلب است : « وَ لَا الشَّهْرَ الْحَرامَ وَ لَا الْهَدْيَ وَ لَا الْقَلائِدَ - و نه ماه حرام را و نه قربانى را چه با قلاده و چه بىقلاده . » مراد اين است كه در ماه حرام به يكديگر تعدّى مكنيد و مباد كه كسى از شما « هدى » يعنى قربانيى را كه مخصوص كعبه است سرقت كند يا به غارت برد و چهارپايانى را كه بر گردن آنها قلاده افكندهاند تا معلوم شود كه براى قربانى به خانهء خدا مىبرند ، مكشيد و مخوريد . اين همه ، براى اين است كه به مردم بفهماند كه كعبه حرم است و حرم را حرمت و اين مقدمهء وجوب پديد آمدن جوّ صلح و ايمنى است در اراضى اين بلاد مقدس و نيز در راههايى كه بدان منتهى مىشود . از اين رو در جملهء بعد مىفرمايد : « وَ لَا آمِّينَ الْبَيْتَ الْحَرامَ يَبْتَغُونَ فَضْلًا مِنْ رَبِّهِمْ وَ رِضْواناً - و آزار
تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 257
مساهمون: احمد آرام
ص٢٥٧