تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 140

يعنى براى تحقق اهداف اسلام كه همان آزادى ملتها و اقامهء عدل است قدم در راه نهاديد . « فَتَبَيَّنُوا - نيك تفحص كنيد . » تا دقيقا دشمنان خود را بشناسيد آن گاه با آنان پنجه درافكنيد و هر كس را به تهمت عداوت مورد حمله قرار ندهيد . واضح است كه اين رهنمودها براى امت اسلامى در تحقق اهدافش بس نافع است زيرا او را از تجاوز بر بىگناهان و برانگيختن دشمنى آنان بر ضد مسلمانان و اهداف مقدس آنان بر حذر مىدارد . چون مسلمانان نيك نگريست و خصم خود را شناخت و دريافت كه او را قصد تجاوز نيست بلكه از در مسالمت‌جويى درآمده است ، در اين هنگام براى دست يافتن به غنايم هجوم بر او حرام است . / 153 « وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا - و به آن كس كه بر شما سلام گويد ، مگوييد كه مؤمن نيستى . شما برخوردارى از زندگى دنيا را مىجوييد . » بسا بهره‌جوييهايى اندك كه زيانهاى بسيار در پى دارد . بر انگيختن دشمنى با ملتها و غارت داراييهاى آنان ستم است و اى بسا به سود دشمنان حقيقى امت اسلامى تمام شود . و آنان را در جلب محبت ملل مقهور ، يارى دهد و بسا كه ملل مقهور دست يارى به آنان دهند . و حال آنكه اگر اين ملتها به حال خود رها مىشدند ممكن بود در مواقع ضرورت به يارى امت اسلامى برخيزند و فوائد پيروزى مضاعف گردد از اين رو خداى تعالى مىفرمايد : « فَعِنْدَ اللَّهِ مَغانِمُ كَثِيرَةٌ - و حال آنكه غنيمتهايى بسيار ، نزد خداست . » اين غنايم همان پيروزى بر دشمن حقيقى است و غنايم مصالحه با ملل مسالمت‌جو است و غنايم نام نيك و ذكر خير است در نزد ملل ديگر به اضافهء غنايم ديگر . اين توصيه‌ها از آن رو آمده است تا ميان هدف و ارزش جنگ در اسلام و عصر جاهلى فرق بگذارد . در عصر جاهلى مردم فقط براى پر كردن جيب خود يعنى