ايمان دارد ، چنين ايمانى به حالش سود نكند و بر پيامبر واجب نيست كه اطاعت خويش را به او به اسلوب ديگرى فريضه گرداند : « مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً - هر كه از پيامبر اطاعت كند ، از خدا اطاعت كرده است و آنان كه سرباز زنند ، پس تو را به نگهبانى آنها نفرستاده‌ايم . » / 132

[ 81 ] زيرا اطاعت از پيامبر به انگيزهء مادى نيست ، يعنى نفاق و دورويى ورزيدن با پيامبر و تظاهر به فرمانبردارى او حرام است همچنين توطئه كردن بر ضد او . « وَ يَقُولُونَ طاعَةٌ فَإِذا بَرَزُوا مِنْ عِنْدِكَ - مىگويند : فرمانبرداريم و چون از نزد تو بيرون روند . » يعنى تو را ترك گفتند و از خانهء تو بيرون آمدند ، « بَيَّتَ طائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ - شب هنگام خلاف آنچه تو مىگويى انديشه‌اى در دل مىپرورانند . » يعنى در دل خلاف با تو را نهان مىدارند و توطئه مىكنند . « وَ اللَّهُ يَكْتُبُ ما يُبَيِّتُونَ - و خدا آنچه را در شب در خاطر گرفته‌اند مىنويسد . » تا در روز جزا آنان را به محاسبه كشد و تا زمانى كه خدا خود گناه آنان را ثبت مىكند مسئوليت آنان بر عهدهء تو نيست . « فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ كَفى بِاللَّهِ وَكِيلًا - پس از ايشان اعراض كن و بر خداى توكل كن كه او كارسازى را كافى است . » رهبرى رسول اللَّه ، رهبرى روحى است كه كسانى كه گرد او را گرفته‌اند هر يك بسته به شخصيت خويش از آن پيروى مىكنند . چنين دستگاه رهبرى را جايز نيست كه مجمع منافقان باشد ، كه چون كار به سختى كشد يا از گرد آن