آن است كه بپذيريم دو نوع جهتگيرى واهتمام در ميان تفاسير شيعه وأهل سنت نسبت به اختلاف قرائات وجود دارد وبه ويژه در باب آيات الاحكام به ويژه در آنجا كه اختلاف قرائت مربوط به قرائت مشهور وقرائت شاذ باشد ، قرائت شاذ در اصطلاح علوم قرآن ، به قرائتهايى اطلاق مىشود كه ركنى از أركان قرائت صحيح را نداشته باشد وبا قواعد أدبي سازگار نباشد . « 1 » در اينجا اختلاف بسيار آشكارتر است ، زيرا مىبينيم كه عموم آيات الاحكامها به آنها بها نداده‌اند وبرعكس تفاسير أهل سنت ؛ در اين جهت كافى است در زمينه مسائل فقهى تتابع در صيام كفّاره ، وجوب نفقه بر قرابت ، قضاى رمضان متتابعا ، به كتابهاى تفسيري ودر ذيل آيات آنها مراجعه كنيد وببيند كه چگونه اين بحثها قرائت داغ وجدى است . « 2 »
* * * تصميم داشتم كه مباحث ديگرى در زمينه تفاوتها بياورم كه به خاطر طولانى شدن مقاله از ادامه آن منصرف شدم وتفصيل بحث را به فرصت ديگرى موكول مىكنم . ان شاء اللّه .
فهرست مطالب
1 - مقدمه
2 - نگاهى اجمالي به زبدة البيان
3 - تفاوتها در آيات الاحكام
4 - قياس ( 1 )
5 - استحسان ( 2 )
6 - مصالح مرسله ( 3 )
7 - اختلاف در قرائات ( 4 )
Footnote
( 1 ) . عمر ، احمد مختار ومكرم ، عبد العال سالم ، معجم القرائات القرآنية ، ج 1 / 111 .
( 2 ) . در اين زمينه ملاحظه كنيد : سعيد الخن ، اثر الاختلاف في القواعد الأصولية 390 / ، قطان ، مناع ، مباحث في علوم القرآن 181 / .