بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
حكم تطهير به غير آب در محل غائط
استنجا به معناى شستن موضع بول و غايت و پاك كردن آن است . « 1 » در استنجا محل بول فقط آب بهكار مىرود ، امّا در تطهير محل غايت هم آب و هم سنگ و پارچه و امثال آن بهكار مىرود . ميان علماى شيعه در بحث تطهير محل غايت اختلافنظر وجود دارد و قول مشهور بر اين است كه در صورت عدم تعدى ، غايط به خارج از محل ، مىتوان از سنگ و امثال آن نيز استفاده كرد ، اما در صورت تعدى فقط آب محل را تطهير مىنمايد .
طبق بيان صاحب جواهر الكلام ، شيخ حسن نجفى در كتب المبسوط ، معتبر ، المنتهى ، تحرير ، قواعد ، تذكره ، وسيله ، مراسم ، كافى ، مهذب ، سرائر ، دروس ، تبيان و انتصار « 2 » در مورد تعدى غايت از مخرج و عدم اجزاى سنگ در تطهير محل به طور مطلق آمده است كه : در صورت تعدى ، فقط آب تطهير مىكند اما هيچكدام حد تعدى را تصريح نكردهاند . « 3 »
در ارشاد الاذهان « 4 » علامه حلى ، اللمعة الدمشقيه « 5 » شهيد اوّل و غنية النزوع « 6 » سيد ابو المكارم ابن زهره نيز تنها به عنوان تعدى بسنده كرده و در
هامش
( 1 ) . مبادى فقه و اصول ، ص 254 .
( 2 ) . نام كامل هر كدام از كتب فوق و مؤلفين آنها در « فهرست منابع و مراجع » درج خواهد شد .
( 3 ) . جواهر الكلام فى شرح شرايع الاسلام ، ج 2 ، ص 28 .
( 4 ) . مجمع الفائدة و البرهان فى شرح ارشاد الاذهان ، ج 1 ، ص 89 متن ارشاد .
( 5 ) . اللمعة الدمشقيه ، ص 17 .
( 6 ) . غنية النزوع ، ص 478 .