دوطرف آن محرابى صدفى شكل قرار دارد كه مرواريدهاى آن از وسط بيرون زده شدهاند ؛ اين ضريح به سه بخش تقسيم شده كه بخش ميانى آن مربعى به ضلع پنج متر و دو بخش ديگر با مساحت هركدام 85 / 2 * 5 مترمربع است كه سقف دو بخش جانبى و نيز سقف سايبانى شكل ضريح با سقف چوبى مسطح شكلى پوشانده شده است حال آنكه در بخش ميانى مقبرهاى است كه با گنبد پوشانده شده است .
در مورد تاريخ بنا و سازنده اين ضريح ، المقريزى آنرا به شاهزاده خانم " علمالآمرية " « 1 » نسبت مىدهد و قديمىترين متون تاريخدار اين ضريح 527 ه - 1132 م بازمىگردد كه روى نوارى به دور گنبد قيد شده و علاوه بر آن نوشته باستانى ديگرى به خط كوفى بر روى تابوت چوبى وجود دارد كه در آن تاريخ 532 ه - ق حك شده است . « 2 »
بانو " علم الآمرية " همسر خليفه فاطمى ( الآمر به احكام الله ) است كه دستور بناى اين ضريح را به قاضى مكنون الحافظى صادر كرد .
گنبد اين ضريح داراى 24 ضلع است كه بر پايه قاعدهاى هشت ضلعى سوار بر چهار ستون قاعده مربع شكلى استوار شده است ؛ تاريخ بناى آرامگاه يا ضريح بانو رقيه با توجه به محراب چوبى متحركى كه اكنون در موزه هنرهاى اسلامى نگهدارى مىشود به سال 528 هجرى قمرى / 1134 ميلادى بازمىگردد .
استاد كزويل توآناست تاريخ اين آرامگاه را بر نوشتههاى گنبد همراه با آيات قرآنى به رنگ نيلى و بر زمينه سفيدرنگ پيدا كند . در اين نوشتهها اشاره شده كه قاضى مكنون حافظى معروف به ابوتراب تمام اين مسجد و از جمله ضريح آنرا بنا كرده است . ابوتراب همان ابوتميم تراب الحافظى است كه در ايام الحافظ فاطمى به منصب وزارت نيز رسيد .
هامش
( 1 ) - علم جهة مكنون همسر خليفة فاطمى الآمر به احكام الله است كه به نيكوكارى نسبت به مردم مصر و ترميم و بناى اماكن عبادى شناخته شده است . از جمله آثار بنا شده وى : مسجد اندلس در شرق القرافة صغرى در قاهره ، رباط اندلس در كنار مسجد . وجه تسميه او نيز اختصاص قاضى مكنون به خدمت اوست ؛ او حدود سال 545 هجرى وفات يافت . نگاه كنيد به : خطط المقريزى 2 : 454 - 446 و الاعلام ( الزركلى ) 4 : 248 .
( 2 ) - الآثار الاسلاميه فى مصر ( دكتر عبدالله شيحة ) .