راستگو هستيد ، مرگ را از جانهاى خود دور كنيد . » پس تا زمانى كه قدرت رو به رو شدن با مرگ را نداريد ، از كسانى كه در راه خدا كشته مىشوند سخن مگوييد ؛ مگر همه رو به فنا پيش نمىروند ؟ ! [ 169 ] ولى ميان آنكه كشته مىشود و آنكه مىميرد تفاوتى است ، چه ، شهيد ، زنده است و مرده ، فانى شده است .
/ 700 «
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
- و گمان مكنيد كه كسانى كه در راه خدا كشته شدند مردهاند ، بلكه زندهاند - نزد پروردگار خود - روزى مىخورند . » زندگانى به زندگى رسالت كه آن را با خون خود آبيارى كردهاند ، و هر قطرهء خونى كه در پيرامون درخت رسالت ريخته شده ، به شاخهاى سبز و ميوهاى سودمند تبديل شده ، و به صورت عدالتى تحول يافته است كه نفع آن به مليونها بشر مىرسد و به صورت آزادى و بزرگوارى و زندگى درآمده است .
آنان از آن روى زندهاند كه يادشان در جان مردمان باقى است ، و شايد از آن سبب زنده باشند كه خداوند متعال به روانهاى ايشان قدرت و معرفتى در عالم برزخ عطا فرموده است و به وسيلهء آنها در نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند ، و از بدنهاى خود دورند و از آن آزاد شدهاند .
اما مردگان چنانند كه از ارواح ايشان قدرت و علم سلب شده و در زندان نادانى و ضعف زندانى شدهاند .
پيش خود تصور كنيد : مردى كه در راه خدا كشته شده ، روح از جسدش جدا مىشود ، براى آنكه تا قيام قيامت ، به صورت موجودى زنده و توانا و دانا زندگى كند .
و مردى كه بر بستر بميرد ، روحش به عالمى تاريك تحول پيدا مىكند ؛ حال ، كدام يك از آن دو بهتر و برتر است ، مرگ يا شهادت ؟
[ 170 ] زندگى شهيدان زندگى آكندهء از نعمتهاى مادى ( يرزقون عند اللَّه ) و معنوى است ، چرا كه پيوسته در شادى و سپاسگزارى و بشارت به سر مىبرند ، و هر