تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 638

قلبهايشان شده كه آنان را وسوسه كرد و از اقدام كردن در راه خدا آنان را منحرف كرد . « وَ لَقَدْ عَفَا اللَّهُ عَنْهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ حَلِيمٌ - و خدا از آنان درگذشت ، كه خدا آمرزنده و بردبار است ، » و به آنان مهلتى تازه داد تا اختيار خود را ، خير يا شر ، به كار اندازند . [ 156 ] مؤمن در شهادت حياتى تازه مىبيند ، ولى كافر آن را پايان ابدى زندگى مىداند ، و لذا هنگامى كه يكى از نزديكش شهيد شود ، حسرت مىخورد . و كافران از اهل كتاب ( بر خلاف عقايد دينى خود ) چنان مىپنداشتند كه مرگ آخرين پايان است ، و چون يكى از ايشان در ميدان نبرد كشته مىشد ، قتل او آنان را به ترك جنگ دعوت مىكرد ، چرا كه خسارتى محسوب مىشد و حسرتى را در دلهاشان منعكس مىكرد ، ولى مؤمنان از داشتن چنين حالتى ممنوع شدند ، از آن روى كه به معنى كفر ورزيدن به خدا و به روز ديگر بود . « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَكُونُوا كَالَّذِينَ كَفَرُوا وَ قالُوا لِإِخْوانِهِمْ إِذا ضَرَبُوا فِي الْأَرْضِ - اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، همچون كسانى مباشيد كه كافر شدند و به برادرانشان ، در آن هنگام كه به سفر مىرفتند ، » و از شهرى به شهر ديگر در راه خدا هجرت مىكردند ، يا براى تحقق بخشيدن به امور مهم رسالت روانه مىشدند و مىمردند ، « أَوْ كانُوا غُزًّى - يا از جنگجويان بودند ، » و در راه خدا مىجنگيدند و كشته مىشدند ، دربارهء ايشان مىگفتند : « لَوْ كانُوا عِنْدَنا ما ماتُوا وَ ما قُتِلُوا - اگر نزد ما بودند ، نه مىمردند و نه كشته مىشدند . » / 685 داشتن چنين نظر كفرآميز به مرگ يا كشته شدن آنان را براى كشتگانشان سخت دچار حسرت مىكرد . « لِيَجْعَلَ اللَّهُ ذلِكَ حَسْرَةً فِي قُلُوبِهِمْ وَ اللَّهُ يُحْيِي وَ يُمِيتُ - تا خدا اين را حسرتى در دلهاى ايشان قرار دهد ؛ و خدا زنده مىكند و مىميراند . »