تفسير هدايت (فارسى) — صفحه 594

/ 637 « يَتْلُونَ آياتِ اللَّهِ آناءَ اللَّيْلِ - آيات خدا را شب هنگام مىخوانند ، » كه چشمها به خواب رفته ، و قلوب مؤمنان بيدار است ، و آتش شهوت ايشان فرونشسته ، و چشمانى مراقب ايشان نيست تا شيطان آنان را به وسوسهء رياكارى تشويق كند ، و آن كس كه در قرآن تدبّر كند ، درمىيابد كه گوشه‌گيرى از مردمان براى تبتل و عبادت خدا و خواندن قرآن در شب پيش از روز سفارش شده است . « وَ هُمْ يَسْجُدُونَ - و سجده مىكنند . » در مقابل آيات خدا ، با سجده كردن ، عملا منفعل مىشوند و در برابر او خضوع مىكنند ، و قرآن را تنها با لقلقهء زبان نمىخوانند بلكه خواندن در جانشان كارگر مىشود . [ 114 ] « يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ - به خدا و روزى ديگر ايمان دارند ، و به كار نيك فرمان مىدهند ، و از كار بد جلوگيرى مىكنند و در كارهاى خير شتاب مىورزند و به آنها زودتر از ديگران قيام مىكنند . » « وَ أُولئِكَ مِنَ الصَّالِحِينَ - و اينان از نيكوكارانند . » [ 115 ] آنان اهل كتاب بودند ، و در اين لحظه به سببى يا سببى ديگر از گروه مؤمنان نيستند ، و بدون عناد يا گردنكشى از فرمان خدا به پيروى از رسالت نازل شدهء او بر محمد ( ص ) ، خدا پاداش اعمال ايشان را به صورت كامل مىدهد . « وَ ما يَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَلَنْ يُكْفَرُوهُ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ بِالْمُتَّقِينَ - و هر كار نيكى كه كنند از پاداش آن بىبهره نمانند ، و خداوند به پرهيزگاران آگاهى و علم دارد . » و اين آيه ، آن نظر قشرى منتسب به اسلام را نفى مىكند كه بنا بر آن هر كس شهادت كلامى به مسلمان بودن بدهد مسلمان و بهشتى است ، و هر كس چنين نكند از اهل دوزخ است ؛ هرگز . . . خدا پيش از گفته‌ها به كردارها و اعمال نگاه مىكند . / 638 [ 116 ] چرا آنكه كافر است كافر شده ؟ براى آنكه به مال يا فرزندان