گروهى از مسلمانان چنان تصور مىكنند كه تدبّر در قرآن ، كه تدبّر در قرآن ، جز براى كسى كه بهرهء وافرى از علم داشته باشد ، روا نيست ، و گواه اين پندار خود را بعضى از روايات مىدانند كه در آنها از تفسير قرآن به رأى نهى شده است . ولى اين گمان كاملا غير منطقى است ، بدان سبب كه خداى متعال ، در آن هنگام كه بندگان خود را به تدبر در قرآن فرمان داده ، و بلكه هر انسان را در هر زمان و هر سرزمينى مخاطب قرار داده ، بر كتاب خود و آفريده‌هاى خويش دانا بوده است . خداوند سبحانه و تعالى در كتاب خود چنين گفته است : « هذا بَيانٌ لِلنَّاسِ * وَ هُدىً وَ مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِينَ - اين گفتار و بيانى براى مردم ، و راهنما و پندى براى پرهيزگاران است » . ( 138 / 3 ) و آيا ممكن است كه خدا بيانى براى همهء مردم فراهم آورد و آن گاه ايشان را از كوشش براى فهميدن آن يعنى تدبّر در آيات قرآن حكيم منع كند ؟ در اين صورت فايدهء آن چه مىتوانسته است بوده باشد ؟ / 35 خطابهاى قرآن كه در آنها با « يا أَيُّهَا النَّاسُ » عموم مردم ، يا با « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » همهء مؤمنان مخاطب كلام خدا واقع مىشوند ، براى آن است كه همگان كلام خدا را بشنوند و آن را بفهمند . آيا با اين حال مىتوان تصور كرد كه