پروردگار ابراهيم او را با كلماتى آزمود . » كه در آن دستورهاى قاطع و دشوار بود .
/ 254 «
فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً
- پس چون آنها را به پايان رسانيد ، ( خداوند ) گفت : من تو را پيشوا و امام مردم قرار خواهم داد . » پس ابراهيم رايگان و بىبها ، يا بدان جهت كه از نژادى برتر بوده باشد ، يا خونى پاكتر از ديگران داشته باشد كه به ميراث به فرزندانش برسد ، به رسالت برگزيده نشد ، بلكه خداوند متعال پس از آزمودن وى با آزمايشى دشوار او را به پيامبرى برگزيد . و سپس چون ابراهيم از خدا خواستار پيامبرى براى فرزندان خود شد ، اين خواستهء وى رد شد .
«
قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ
- گفت : و از فرزندانم ؟ گفت : پيمان من به ستمكاران نمىرسد . » در فرزندان و ذرّيّه تو كسانى وجود دارند كه ستمگرند و در گزينش ردّ مىشوند ، و پيشوايى پيمانى خدايى است و اين پيمان به ستمگران نخواهد رسيد .
[ 125 ] در اين جا دو حجت و برهان است كه اهل مكه براى اثبات نزديكتر بودن خود به خدا از ديگران و بنا بر اين حق سرورى بر اعراب به آنها متمسك مىشدند .
نخست اين كه : آنان فرزندان ابراهيم و وارثان او بر نگاهدارى از خانهء خدايند كه خدا اين دليل را رد كرد .
دوم اين كه : خدا بر سرزمين ايشان منت نهاد و ثروت و خير بهرهء مردم آن جا كرد ، و آنان مانند همهء ثروتمندان زمين چنان مىپنداشتند كه ثروتمند شدن ايشان به سبب نزديكى به خدا بوده است ، و خداوند متعال اين حجت نادرست ايشان را در دو آيه كه پس از اين مىآيد مردود دانست :
«
وَ إِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً لِلنَّاسِ
- و در آن هنگام كه خانه را جاى بازگشت و پناهگاه مردم قرار داديم ، » يعنى مركزى در جزيرة العرب براى مردم كه پس از بيرون رفتن از آن به آن