آغاز / بسمله و به ثقتى ، طريقة استعلام تقويم الشمس بالاسطرلاب على ما ذكر المحقق الطوسى .
انجام / عن طبع وقّاد و ذهن نقّاد .
ن . خ
7371 / 1 / نستعليق ، محمّد يوسف بن محمّد حسين طالقانى ، 1057 ( از روى نسخهء اصل ، كتابت شده ) ، مجموعهء ش ( 3 ) 2092 ، دانشگاه تهران 717 / 8 .
[ 53 ] طوطىنامه
( فارسى / ادبيات ) مثنوى عرفانى است كه به شيوه و بحر مثنوى معنوى تأليف شده و همچون داستان شاه و طوطى مثنوى ، انسان را به آن طوطى تشبيه كرده كه براى رسيدن به كمال به دنيا فرستاده شده و مانند مثنوى مولوى داستانها و حكايات و تمثيل در ميان داستان اصلى آورده شده است . آقاى سيد على آل داود در مقالهاى با عنوان « طوطىنامهء منسوب به شيخ بهايى ، تصحيح يك اشتباه » به تفصيل به بحث دربارهء مؤلّف اين اثر پرداخته و ثابت كرده كه اين اثر بخش كوتاهى از مثنوى طاقديس سرودهء حاج ملّا احمد نراقى است . « 1 » آقاى على صدرايى خويى در مقالهاى كه با عنوان نويافتههايى دربارهء شيخ بهايى نوشته اين مطلب را تأييد كرده و به اين نكته اشاره كرده كه طوطىنامه ، همان بخش اوّل مثنوى طاقديس ملّا احمد نراقى است كه كاتب نسخه ، تخلّص نراقى را كه صفايى بوده در كتابت به بهايى تحريف نموده است . علاوهبراين در اين مثنوى به صراحت آمده است كه :
گو مبارك بىدليلى كز « نراق » * مركب ما را كشد سوى عراق
. اين بيت صراحت بر اين دارد كه سراينده در نراق بوده است ، نتيجهء كلام اينكه انتساب طوطىنامه به شيخ بهايى اساسى ندارد و اين مثنوى همان بخش اوّل طاقديس است كه
هامش
( 1 ) . ر . ك : مجلّهء معارف ، ش 84 ، آذر / اسفند 1378 ، صص 68 / 72 .