درس پنجاه‌هم ( 50 )
فصل اوّل در تعريف علم و اقسام اوّليهء علم و برخى از خواصّ آن « 1 »
وجود علم نزد ما ضرورى و بديهى است و اين ضرورت را در باطن خود با وجدان ( سليم ) خويش درمىيابيم و هم‌چنين مفهوم آن براى ما بديهى است و نيازى به اثبات مفهوم آن نيست و تنها در اين فصل مىخواهيم به اخصّ خواصّ علم ( يعنى به خاص‌ّترين خاصّه‌هاى آن و روشن‌ترين ويژگيهاى آن ) بپردازيم و آنها را بدست بياوريم :
علم حصولى :
چكيدهء كلام در اين فصل اينكه در بحث وجود ذهنى گفته شد كه براى ما فى الجمله علمى به اشياء خارجى وجود دارد به اين معنى كه اشياء خارج از ما با ماهيّات خودشان به عينه در ذهن ما حضور پيدا مىكنند و مراد ما اين نيست كه آن اشياء همراه خارجيّت آن‌كه آثار خارجى اشياء بر آن مترتّب است در ذهن ما حضور مىيابند .
Footnote
( 1 ) - اسفار ج 3 ص 278 و ص 288 ج 6 ص 156 و ص 164 - حكمة الاشراق ص 111 - التّحصيل ص 808 - تلويحات ص 70 مكارحات ص 484 . ( شارح )