حالت انطباق بر شىء و اندراج تحت شىاى و حالت صدق و حمل و نظير اين معانى را هرگز نمىپذيرد . آرى مفهوم وجود ( نه ذات وجود و نفس عينيّت ، حالت ) صدق ( بر اشياء موجود ) و اشتراك ( بر موجودات را در وجود ) مثل ساير مفاهيم قبول مىكند .
سه نكتهء مهمّ در اين فرع :
از مطالب بالا سه نكتهء مهمّ معلوم مىشود :
[ 1 . وجود ، مساوق و ملازم با شخصيّت است ]
اوّل : اينكه وجود ، مساوق و ملازم با شخصيّت است ( يعنى وجود و تشخّص از يكديگر جدا نمىشوند هر كجا كه موجودى باشد تشخّص نيز همراه آن هست و هر كجا كه تشخّص است آن ، موجود نيز مىباشد ) .
[ 2 . براى وجود مثلى نيست ]
دوّم : اينكه براى وجود مثلى نيست زيرا مثل يك شىء ، شىء ديگرى است كه با آن شىء در ماهيّت نوعى مشاركت داشته باشد و براى وجود ، ماهيّت نوعى نيست .
[ 3 . براى وجود ضدّى نيست ]
سوّم : اينكه براى وجود ضدّى نيست :
زيرا اوّلا : چنان كه به زودى ذكر خواهد شد كه : دو امر متضّاد دو امر وجودى هستند .
ثانيا : هر دو بطور تعاقب بر موضوعى وارد مىشوند ( يعنى هر دو در آن واحد در يك موضوع جمع نمىشوند ولى ممكن است يكى بعد از ديگرى بر جسم وارد شود ) .
ثالثا : هر دو تحت يك جنس قريب واقع هستند ( مثل سفيدى و سياهى كه دو امر متضادّ بوده ، هر دو تحت جنس « لون » ( رنگ ) واقع هستند ) .
رابعا : بين آن دو نهايت بعد و تخالف وجود دارد .
بديهى است براى وجود ، موضوعى نيست ( چنان كه ) براى آن جنسى نيست و براى آن خلافى يا چيز ديگرى وجود ندارد ( و در نتيجه هيچ يك از حالات لازم در دو امر متضادّ در وجود به حسب عقل ديده نمىشود ) .
فرع سوّم : وجود جزء چيزى نيست .
زيرا جزء ديگر و كلّ مركبّ از اين دو ، اگر هر دو از قبيل وجود ( و عين وجود ) باشند