ديده دارند . و در تفسير امام حسن عسكرى عليه السلام آمدهاست كه محمد بن على باقر عليهما السلام فرمود :
لايكون العبد عابداً للّه حقّ عبادته حتى ينقطع عن الخلق كلّهم إليه ، فحينئذ يقول : هذا خالص لي ، فيقبله بكرمه . « 1 »
و حضرت صادق عليه السلام فرمود :
ما أنعم اللَّه على عبد أجلّ من أن لايكون في قلبه مع اللَّه غيره . « 2 »
و حضرت جواد عليه السلام فرمود : « أفضل العبادة ، الاخلاص » . « 3 »
و از آنچه كه گذشت معناى اين سخن خداوند كه از زبان ابليس حكايت مىكند ، روشن مىگردد :
« قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ »
. « 4 »
و اين سخن ديگر خداوند نيز روشن مىگردد كه فرمود :
« فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ »
. « 5 »
زيرا اين كسان ، مستغرق در خداوندند ، ابليس را نمىبينند و وسوسهاى براى آنان نيست و احضار و حسابى نخواهند داشت . و در حديث قدسى كه مىفرمايد : « أوليائي تحت قبائي ، أو ردائي » . « 6 » به همين مطلب اشاره شده است . وحديث امن كه پيشتر از
هامش
( 1 ) . هيچ بندهاى ، تا به طور كامل از خلق دل نبرد به عبادت خدا ، آنگونه كه شايسته اوست نمىرسد ، و چون بدين مقام رسيد وعبادتش خالص گشت خداوند مىگويد : اين خالص از آن من است ، پس عبادت او راباكرمش مىپذيرد
( 2 ) . خداوند هيچ نعمتى بالاتر از اين به بندگانش نداده است كه در قلب بنده چيزى جز خدا نباشد
( 3 ) . برترين عبادتها اخلاص است
( 4 ) . به عزت و جلال تو قسم كه خلق را تمام گمراه خواهم كرد مگر خاصّان از بندگانت را كه دل از غير بريدند ( و براى تو خالص شدند )
( 5 ) . پس ايشان همگى احضار خواهند شد جز بندگان با اخلاص خدا
( 6 ) . اولياى من در زير قباى من يا رداى منند