اجمالى از سير معنوى
ممكن است تصور شود دعوى ما كه اسلام راه باطن را با اشارات و رموز بيان نموده است دعوى بىدليلى است و در حقيقت سنگ به تاريكى انداختن است ، ولى تأمل كافى در بيانات و تعليمات اسلامى و سنجيدن آنها با حال شيفته و شوريدهء اين طبقه ، خلاف اين تصور را به ثبوت رسانيده ، مراحل كمالى را كه رهروان اين راه مىپيمايند سربسته و به نحو كلى نشان مىدهد ، اگرچه براى درك حقيقى و تفصيلى آنها راهى جز ذوق نيست . اين طبقه كه با استعداد فطرى خود دلباختهء جمال و كمال نامتناهى حق مىباشند ، خدا را از راه مهر و محبت پرستش مىكنند ، نه از راه اميد ثواب يا ترس از عقاب ، چه پرستش خدا به اميد بهشت يا ترس از دوزخ ، در حقيقت پرستش همان ثواب يا عقاب است ، نه پرستش خداى . بر اثر جاذبهء مهر و محبت كه دلهاى شيفتهشان را فراگرفته و به ويژه پس از شنيدن اينكه خداى متعال مىفرمايد : « فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ » ( سورهء بقره ، آيهء 152 ) و صدها آيهء