نتيجه : مرحوم مجلسى به « سدّ باب عقل » معتقد نيست . به « سدّ باب اتكال بعقل » معتقد است . و اين ركن ركين اعتقاد هم دانشمندان شيعه كه ارسطوئى نيستند ، مى باشد . همانطور كه به شرح رفت .
اخباريون : تكليف اصطلاح و عنوان « اخبارى » بايد روشن شود . هر كسى در حوزه و دانشگاه و حتى در محافل سياسى اين اصطلاح را به كار مى برد و بدون اين كه معناى آن را بداند ، و باصطلاح سقف و كف آن را بشناسد طرف مقابل را به اخبارى بودن متّهم مىكند .
براى پرهيز از اطاله كلام و به مصداق « تعرف الاشياء باضدادها » ، چند تعريف براى اين اصطلاح در زير مى آورم بدون اين كه آن ها را به كسى نسبت دهم :
1 - اخبارى ، يعنى كسى كه معتقد است در همه ابواب دين ، از اصلى ترين اصول ، تا فرعى ترين فروع بايد از عقل و نبوت در كنار هم ، و به همراه همديگر ، استفاده كرد .
اگر مراد از اخبارى ، همين معنى باشد ، در اين صورت هم علما و دانشمندان ما از اول تا آخر ( غير از تعدادى ارسطو گرا كه در طول تاريخ شيعه اندك بوده اند ) همگى اخبارى هستند .
2 - اخبارى ، يعنى كسى كه عقل را تعطيل مىكند و فقط به ظاهر آيه و حديث عمل مىكند .
در تاريخ شيعه چنين اخبارى اى نداشته ايم ، و اگر چنين كسى پيدا شود ، اساساً عقل ندارد . زيرا همان آيه و حديث در صورت تعطيل عقل با كدام وسيله اى فهميده مى شوند .
و جالب اين كه همه علماى شيعه بدون استثناء ، چنين افرادى را تحت عنوان « فرقه معطّله » مردود دانسته اند . و مردود بودن اين بينش در حديث ها و اخبار نيز آمده است .
3 - اساساً اصطلاح « اخبارى » و در مقابل آن ، اصطلاح « اصولى » ، فقط به محدود احكام فقهى محدود است . آن هم فقط در يك مسئله كه مخصوص عصر غيبت است .
نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى ) — صفحة 180
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص١٨٠