توضيح علامه بحر العلوم
علامه بحر العلوم در « فوائد رجاليه » پس از نقل عبارت ابن خلكان و يافعى مىنويسد :
« آنچه ابن خلكان و به پيروى از وى در « مرآت الجنان » راجع به اختلاف در بارهء مؤلف « نهج البلاغه » ، آورده و احتمال اين كه آن را ساخته و به على عليه السلام نسبت دادهاند ، و اين كار توسط سيد مرتضى و سيد رضى انجام گرفته است ، ناشى از نادانى و انحراف از مذاهب امامان بزرگوار است . زيرا بدون ترديد مؤلف نهج البلاغه سيد رضى است ، و احتمال اين كه يكى از اين دو بزرگوار آن را ساختهاند ، از بزرگترين افتراهاست .
جالب است كه ابن خلكان خواسته است از سيد مرتضى نكوهش كند ، ولى از وى ستايش كرده است . زيرا توانائى بر خطبهها و نامهها و ساير سخنانى كه در نهج البلاغه است و پائين تر از گفتار خالق و برتر از كلام مخلوق مىباشد بدون اين كه گوينده آن توجه داشته باشد ، بازگشت به ستايش مىكند « 11 » .
نظر ابن تيميه
جالبتر اين كه قبلا از صلاح الدين صفدى در گذشته سال 764 شاگرد ابن تيميه كه هر دو از دانشمندان متعصب اهل تسنن مىباشند ، و نسبت به شيعه و علماى شيعه عداوت مىورزيدهاند ، نقل كرديم كه صفدى در شرح حال سيد رضى نوشته بود « مردم گمان مىكنند « نهج البلاغه » نوشته خود اوست ، ولى من از شيخ امام علامه تقى الدين احمد بن تيميه رحمه الله شنيدم كه مىگفت :
« نهج البلاغه » نوشته سيد رضى نيست . بلكه در اين كتاب آنچه از سخنان على بن ابي طالب است معلوم است ، و آنچه هم از خود سيد رضى است ، شناخته شده است « 12 » . »
توضيح ما
در حقيقت صفدى و ابن تيميه همان را گفتهاند ، كه شيعه معتقد است . زيرا سيد رضى
هامش
( 11 ) - رجال بحر العلوم - ج 3 - ص 117 .
( 12 ) - الوافى بالوفيات - ج 2 - ص 375 .