و حرف اول و رابع را جمعكنند و به دو قسم مختلف كنند و در خانه دوم و سوم سطر اخير عرضى بهنهند اقل در برابر اكثر و اكثر در برابر اقل از حروف اسم كه در خانه دوم و سوم سطر عرضى موضوعاند .
پس حروف دوم و سوم را جمعكنند و به دو قسم مختلف سازند و در خانه 1 و 4 سطر اخير عرضى بنهند اقل را در برابر اكثر كه در قطر برابر او موضوع بود از حروف اسم و اكثر در برابر اقل كه در قطر برابر او موضوعست از حروف اسم .
پس آنچه در بيت اول و رابع سطر اول طولى باشد جمعكنيم و به دو قسم مختلف كنيم و در خانه دوم و سوم سطر اخير طولى بهنهيم اقل در برابر اكثر و اكثر در برابر اقل .
پس آنچه در قطر ثانى و ثالث موضوع بود جمعكنيم و تفاوت ميان او و مجموع آنچه در بيت اول و رابع سطر ثالث عرضى موضوع باشند بستانيم و نگه داريم .
اگر تفاوت فرد باشد بايد چنان ساخته باشند كه مجموع آنچه در بيت اول و رابع سطر ثانى طولى موضوع بود فرد باشد و اگر تفاوت زوج بود بايد كه مجموع مذكور زوج بوده باشد تا قسمتى كه بعد از اين خواهند كرد ممكن باشد .
پس آن مجموع را با آنچه در بيت اول و رابع سطر ثانى طولى موضوع بود به دو قسم كنند كه تفاوت ميان ايشان مساوى تفاوت محفوظ باشد و اگر فضل اين مجموع را بوده باشد كه در قطرين مذكورين موضوع بود قسم اصغر را در بيت دوم سطر ثالث طولى وضعكنند و قسم اعظم را در بيت ثالث اين سطر و اگر بر عكس بود بر عكس وضع بايد كرد .
پس مجموع آنچه در سه بيت اول و ثالث و رابع سطر ثالث عرضى موضوع
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 525
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٥٢٥