2 درم اينجمله را بكوبند و بپزند و شربتى از آن 2 درم بود با شراب ريحانى و آب انيسون و مصطكى و آب قرنفل و غذا نخود آب بقنابر و قلايا و مطنجنات كه در او ابازير و افاويه بود .
و اگر در معده ورم حار حادث شود اول فصد بايد كرد بعد از آن استعمال اشياء مبرده .
و مغص پيچيدن شكمست و سبب آن رطوبتى بود كه حرارت بر تحليل آن قادر نباشد و از او رياح و قراقر متولد شود و آن اگر از فضول حاره باشد اول استفراغ آنفضول بايد كرد و بعد از آن استعمال اشياء معتدله همچو بزر قطونا با روغن گل .
و اگر از اخلاط لزجه بود علاج آن به چيزى بايد كه تلطيف كند همچو حرف بازيت و عسل .
و اگر از رباح غليظ بود استعمال اشياء محلله آن كند هم چو بذر سداب و كمون و نانخواه و حب الغار
و زحير كه از عاج بطن است بتواتر با خروج رطوبت بلغمى كه با آنرغوه باشد .
اگر خون نباشد علاج آنست كه روغن نسرين را با 3 درم حب الرشاد بريان كرده بياشامد بعد از آن مويز و خردل و مغز جوز را با نان تناول كند و اگر خون باشد روغن گل را با 3 درم تخم شاه اسپرم بريانكرده بياشامد بعد از آن زرده تخم مرغ بريانكرده و اگر حقنه معموله از جو و برنج و حب الاس و جلنار و جفت بلوط واس تر با زرده تخم مرغ بريانكرده با روغن گل و اسفيداج و نشا استعمال كند نيك باشد .
و فواق اجتماع اجزاء معده است و انقباض او از براى موذى و چون آن مندفع نشود فواق حادث گردد و او اگر از حركتى بعد از اكل حادث شود علاج آن سكونست و بى خوابى و خائيدن نعناع و شو نيز و مكيدن انار شيرين و به شيرين .
و اگر در حال خلوّ معده باشد از طعام اگر در عقب استفراغ يا حمّى حاره
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 152
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص١٥٢