و ضعف دل را سود دارد .
و اگر بر بثور و قروحى كه در پنجه يا در قدم يا در سر باشد ريزند نافع بود و اگر بدن را به دو دلك كنند قطع عرق و نشف رطوبات فضلى كند و گند بغل را ببرد .
و اگر او را در آب بجوشانند و كسى را كه مقعد يا رحم او بيرون آيد در آنجا نشانند سود دارد و حب او لذع مثانه و گزيدن عقرب و رتيلا را نافع بود و طبيخ او موى را رنك كند .
اقحوان شكوفه بابونه را گويند و او را در شروان داروى كيك خوانند و او زرد باشد و سپيد و خوشبوى و گرم در سيم درجه خشك در دويم تفتيح سد داحشا و افواه بواسير كند و تقطيع و تلطيف اخلاط غليظه و تحليل خون فسرده در معده و مثانه .
اما فم معده رازيان دارد و اگر زن آن را بر دارد يا بجوشاند و بياشامد ادرار طمث او كند و اگر در آن آب نشيند صلابت رحم را زايل گرداند .
اقاقيا عصاره قرظ است و او بارد است در دويم درجه و يابس در سيم در سحج و استطلاق بطن و نفث دم نافع بود و اگر آن را بردارند مقعده و رحم را باجاء خود برد و در خضاب شعرا ورا اثرى تمامست .
افسنتين پنج نوعست طرطوسى و سوسى و رومى و نبطى و خراسانى و نبطيرا بعض اطبا شيح رومى خوانند .
و بعضى ديگر كشوث رومى و بهترين آنست كه از نواحى طرسوس و سوس و روم آرند و رنگ او بغايت زرد باشد و بر او بندها بود همچو سعتر و بوى خوش دارد اما تلخ باشد .
و اگر افسنتين نيابند بجاى آن از براى تقويت معده اسارون به وزن آن بنهند با نيمه وزن او هليله و از جهت پاك كردن معده صبى و در همه احوال بدل او جند است يا شيح ارمنى كه او گرمست در اول درجه و خشگ در دويم و خاصيت
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 136
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص١٣٦