فصل در انواع عيوب زمرد
يكى اختلاف لون باشد در يكپاره .
ديگر آنك جوهرى غريب در اصل فطرت با آن آميخته باشد ، چون سنگى يا ريگى . و شايد كه مثل جوهر طلق چيزى با وى آميخته باشد ، مثل غمامه كه در ياقوت گفتيم ، در جوهر زمرّد نيز باشد .
و باشد كه سياهى تيرهرنگ در پارهاى از زمرّد باشد .
و در زمرّد ثقوب و حرمليات چنانك در ياقوت مذكورست بسيار باشد .
و در زمرّد عيبى ديگر است كى آن را سوختگى گويند از روى اصطلاح حكّاكان كى آن عيب از همه زيادت باشد .
« * » و بىرنگى و سفيدى و شكستگى و ثقب عيوب باشند ، و جمله عيوب سبب نقصان قيمت بود .
فصل در خواصّ زمرّد
هرك زمرّد با خود دارد خواب بد نبيند و قوّت دل دهد .
و بسيار نگرستن درو نور بصر را حدّت زيادت كند .
و از علّت صرع ايمن باشد ، و در قديم بر اولاد ملوك مى بستهاند تا در كبر از علّت صرع امن باشند .
در مفرّح بهكار دارند و گويند اسهال و خون شكم را سود دارد .
Footnote
* - ازينجا الى « باشند » در حاشيه تحرير شده است .