باب سى و هفتم « 1 » در خواص احجار مختلف منقول از ارسطو
هرچند احجارى چند دون جواهر شريف نفيس كى ايشان را مشاركتى و مناسبتى باشد با جوهر شريف امّا در آن مرتبه نباشند و تفاصيل آن در كتب احجار منقول است از متقدّمان و هريك را شرحى و خاصيتى گفته ، امّا اكثر آن مجهولند . آنچ موجود و معروف بود آورده مىشود و مجهول را بر سبيل نقل ذكر كرده مىشود .
ارسطو در كتاب خواص هفتگونه رنگ آورده است و هريك از آن به علامتى مخصوص كى دليل بود بر معرفت آن سنگ كه چون آن علامت در آن سنگ موجود بود يمكن كى آن خاصيّت از آن حاصل آيد .
نوع اول
سنگى است سفيد كه چون آن را محك بزنند برادهء آن زرد باشد . هرك آن سنگ با خود دارد نزديك بزرگان عزيز و محترم باشد و قوّت حافظهء او تيز گردد .
و اگر آب او سفيد باشد به غايت مبارك بود خاصّه بر كودكان .
دل را آرام و عقل را قوّت و نفس را نيرو فزايد و در قوّه باه بيفزايد .
و اگر محك آن سبز باشد به هر كار كه قصد كند آن را
پاورقی
( 1 ) - اصل : سى و سوم