فصل بيست و هشتم اندر ترتيب بار دادن خاص و عام
1 - بار دادن را ترتيبى بايد . اول خويشاوندان درآيند ، پس از آن معروفان حشم ، پس از آن ديگر اجناس مردمان . چون همه بيك جا درآيند ميان وضيع و شريف فرقى نباشد . و نشان بار آن باشد كه پرده بردارند و نشان آنكه راه نبود جز كسى را كه خوانند علامتش آن بود كه پرده فروگذارند تا بزرگان و سران سپاه كس بدرگاه فرستند و « 1 » بدين علامت بدانند كه بار هست امروز يا نه . اگر به خدمت بايد آمدن بيايند و اگر نبايد آمدن نيايند كه بر بزرگان و سران هيچ از آن سختتر نباشد كه بدرگاه آيند و پادشاه را ناديده بازگردند . و چون بدفعات بيايند و پادشاه را نبينند بر پادشاه بدگمان شوند و بدسگاليدن آغازند . و از تنگبارى پادشاه كارهاى مردمان فروبسته شود و مفسدان دلير گردند و احوالها پوشيده ماند و لشكر آزرده شوند و رعيّت در رنج افتند . و هيچ ترتيبى پادشاه را بهتر از فراخبارى نيست . و چون بار دهند صاحب - طرفان و امرا و سادات و ايمه را كه درآيند و خدمت كنند شرط آن است كه چون پادشاه را بديدند ايشان و كسان ايشان جمله بازگردند
[ 72 b ]
و خاصگيان
هامش
( 1 ) - وNC - : P