گرديده است « 1 » . نسخهاى است خوشخط با مينياتورهايى كه بعدا بعضى از آنها پاك كرده شدهاند و بيت اول آن چنين است :
به نام خداوند لوح و قلم * كه زد نام اول به نامش رقم
خود مؤلف ، فارسى بودن مبدأ نظمش را گفته ، اما از كدام روايت ، معلوم نيست .
محمد قزوينى ضمن اينكه نظمش را سست و ركيك يافته است « 2 » ، تحرير ظهيرى را منبع آن دانسته است . « 3 » كلوستون ترجمهء انگليسى آن را با ترجمهء متن عربى اثر در سال 1184 م . چاپ كرده است . « 4 » احمد آتش نظم اين نسخه را به تاريخ 707 ه . نوشته و ادامه داده است كه اين نسخهء منظوم سندبادنامه شامل 28 داستان است كه سرآغاز اين داستانها تماما به نسخهء الكاتب السمرقندى شبيه است . تنها بعد از داستان چهاردهم ترتيب داستانها تغيير مىيابد . « 5 »
تنگيز گاريليشويلى - محقق گرجى - در سال 1961 م . در شهر هرات افغانستان نسخهاى از اين سندباد را پيدا كرد و از روى آن مشخص نمود كه نظمكنندهء آن عضد نام دارد و به اين ترتيب به بحث مجهول المؤلف بودن آن خاتمه داد :
عضد زير اين گنبد دودسير * ترا آخر كار خير است خير
كه هستى و اين آرزو شد تمام * همين آرزو داشتى و السّلام
همين راه مشكل به آخر رسيد * همين نامهء ما به آخر رسيد « 6 »
از شخصيت عضد چيزى نمىدانيم ، جز اينكه موقع تمام كردن نظم كتاب ، شصت سال داشته و خود به اين مسئله اشاره كرده است :
رسيد اين زمان عقد سالم به شصت * بجز باد چيزى ندارم به دست « 7 »
هامش
( 1 )Catalogue of the Persian Manuscripts in the library of the India Office , by Herman Ethe ,.p . 714( 2 ) . چهار مقاله ، قزوينى ، ص 77 .
( 3 ) . مقدمهء سندبادنامه ، على قويم ، ص 10 .
( 4 )The book of Sindbad from the Persian and Arabic with introduction .. ( 5 ) . مقدمهء تركى سندبادنامه ، احمد آتش ، صص 17 - 16
( 6 ) . سندبادنامه ، تنگيز گاريليشويلى ، ص 184 ( به زبان روسى )
( 7 ) . همان ، همان صفحه